Anlamı
çok sıkılmak, umutlarını yitirmek:
'Defteri abimin elinde görünce, dünya başıma yıkıldı, basbayağı gözlerim karardı.' -A. Ağaoğlu.
Detaylı Açıklama
Dünya başına yıkılmak, insanın aldığı kötü haber ya da yaşadığı büyük sarsıntı karşısında umutlarını yitirmesi, bir anda çökmüş gibi hissetmesi anlamında kullanılan çok güçlü bir deyimdir. Burada yıkılan gerçek dünya değil, kişinin iç dünyasındaki düzen ve dayanma gücüdür. Bu yüzden sözde yalnız sıkıntı değil, şok, çaresizlik ve karanlık duygusu da vardır. Bir ölüm haberi, ayrılık, ağır kayıp ya da beklenmedik felaket sonrası sık kullanılır. İnsan o an geleceği, düzeni ve gücü elinden gitmiş gibi yaşar. Kısacası dünya başına yıkılmak, kişinin hayatına anlam veren dayanakların bir anda çöktüğünü hissettiği, derin sarsıntı ve yıkım anını anlatan etkili bir deyimdir. Bu yüzden deyim, sıradan üzüntüyü değil, bütün dayanakların bir anda çöktüğü ağır ruh hâlini öne çıkarır.
Örnek Cümleler
- Sınav sonucunu görünce dünya başına yıkılmak gibi bir şok yaşadı.
- Babası hastaneye kaldırılınca kadın dünya başına yıkılmak duygusuyla olduğunca yere çöktü.
- Bir anda bütün emek boşa gidince sanki dünya başına yıkılmak nedir yeniden gördü.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü insanın içindeki düzenin ve güven duygusunun çökmesi, bir binanın yıkılışı kadar güçlü bir görüntü kurar. Deyim bu sarsıntıyı görünür kılar. Bu görüntü, duygunun büyüklüğünü artırır.
Ağır kayıp, ölüm haberi, büyük başarısızlık, ani ayrılık ve beklenmedik yıkım anları için çok doğaldır. Çünkü bu olaylar insanın iç dayanaklarını bir anda sarsar.
Çünkü sıradan üzüntüyü değil, insanın dayanaklarının bir anda çöktüğü büyük sarsıntıyı anlatır. Bu da sözü çok güçlü yapar. Deyim yoğun şok anlarına bu yüzden daha uygundur.