Deyim

Dünyadan El Etek (elini Eteğini) Çekmek Ne Demek?

Anlamı

bir kenara çekilip çevresiyle ilgisini kesmek, toplumun yaşayışına karışmamak, dünya işleriyle ilgilenmez olmak:
'Yedi saatlik evliler, şimdiden mi dünyadan el etek çekiyor?' -N. F. Kısakürek.

Detaylı Açıklama

Dünyadan el etek çekmek, bir kenara çekilip çevresiyle ilgisini kesmek, toplumun yaşayışına karışmamak, dünya işleriyle ilgilenmez olmak anlamındadır. Kalıp elini eteğini biçimiyle de söylenir. Tanım üç söyleyişle aynı tutumu anlatır: çekilmek, karışmamak, ilgilenmemek. Kişi bunu bir yaşlılıkta, bir yasın ardından, bir hayal kırıklığından sonra ya da bir inanç uğruna yapabilir; tanım sebebi söylemez. Çekilen kişi bir emekli, bir dul, bir derviş, bir sanatçı ya da yeni evli bir çift olabilir. Dünya işleri bir alışveriş, bir dernek, bir eğlence ya da bir siyaset olabilir. Kalıp bir eleştiri ya da bir takılma içinde de kurulabilir. Söz bir köy anlatısında, bir biyografide ya da bir aile sohbetinde geçebilir.

Örnek Cümleler

  1. Eşini kaybettikten sonra köydeki küçük evine çekilen emekli hâkim, dünyadan el etek çekmiş, kimseyle görüşmez olmuştu.
  2. Gençliğinde siyasetin içinde olan dayım, altmışından sonra dünyadan elini eteğini çekip yalnız bahçesiyle uğraştı.
  3. Bütün birikimini kaybedince dünyadan el etek çeken ressam, yıllarca hiçbir sergiye katılmadı.

Diğer Deyimler ve Atasözleri

Sıkça Sorulan Sorular

Yeni evli bir çift: Yedi saatlik evliler, şimdiden mi dünyadan el etek çekiyor? Yedi saatlik sözü evliliğin daha yeni başladığını gösterir. Soru biçimi, bu erken çekilmenin şaşırtıcı bulunduğunu düşündürür.

Dünyadan geçmek, bir kenara çekilip toplum yaşamına karışmamaktır. Dünyadan el etek çekmenin tanımı da bunu söyler, ama buna çevreyle ilgiyi kesmeyi ve dünya işleriyle ilgilenmez olmayı ekler. İki kalıp anlamca çok yakındır; el etek çekmek tutumu daha geniş anlatır.

Atasözü, servet sahibi olanın da bir gün gideceğini, dünyaya güvenilmemesi gerektiğini söyler. Dünyadan el etek çeken kişi de dünya işlerinden uzaklaşır. Atasözü böyle bir uzaklaşmaya bir düşünce zemini hazırlayabilir; ama tanım el etek çekmenin sebebini söylemez.