Deyim

Dünyalığı Doğrultmak Ne Demek?

Anlamı

yaşamı süresince yetecek parayı kazanmak.

Detaylı Açıklama

Dünyalığı doğrultmak, yaşamı süresince yetecek parayı kazanmak anlamındadır. Tanım kazancın ölçüsünü verir: kişinin ömrü boyunca yetecek kadar. Kazanç bir ticaretle, bir meslekle, bir zanaatla ya da uzun yılların çalışmasıyla sağlanabilir; tanım yolunu söylemez. Özne kazancı sağlayan kişidir; bir tüccar, bir zanaatkâr, bir gurbetçi ya da bir sporcu olabilir. Kalıp iyelik ekiyle de kurulabilir: dünyalığını doğrulttu. Söz bir övgü, bir imrenme ya da bir iğneleme içinde geçebilir. Tanım kazanılan paranın nasıl harcandığını söylemez. Kalıp bir kişinin hayatındaki bir dönüm noktasını anlatabilir: dünyalığını doğrultunca işi bıraktı. Yetecek kadar sözü, kazancın bir bolluk değil, bir yeterlilik ölçüsüyle anıldığını gösterir. Kazananın sonra çalışmayı sürdürüp sürdürmediğini tanım söylemez.

Örnek Cümleler

  1. Yirmi yıl Almanya'da çalışıp dünyalığını doğrultan gurbetçi, köyüne dönüp bir zeytinlik aldı.
  2. Genç yaşta dünyalığını doğrultan futbolcu, emekli olunca bir spor okulu açtı.
  3. Babasından devraldığı küçük dükkânı büyüten tüccar, ellisine gelmeden dünyalığını doğrultmuştu.

Diğer Deyimler ve Atasözleri

Sıkça Sorulan Sorular

Dünyalık, bu dünyada geçinmek için gereken parayı, varlığı anlatır. Kalıp bu varlığın bir ömre yetecek kadar toplanmasını anlatır. Doğrultmak fiili, birikimin tamamlandığını düşündürür. Bir ömre yetmek, kişinin bundan sonra para kaygısı taşımamasını düşündürür.

Geçimini doğrultmak, geçinmek için yeteri kadar para kazanmaktır; tanım bir ömür ölçüsü koymaz. Dünyalığı doğrultmak ise yaşam boyu yetecek parayı kazanmaktır. Biri geçinmeyi, öteki bütün bir ömrün güvencesini anlatır.

Atasözü, kişinin gençliğinde çalışıp para biriktirmesini, ihtiyarlığında çalışamadığında onunla rahat geçinmesini öğütler. Gençliğinde biriktirerek dünyalığını doğrultan biri bu öğüdü yerine getirmiş olur; deyim ise kazancın hangi yaşta sağlandığını belirtmez. Atasözü bir öğüt verir, deyim ömre yetecek kazancı adlandırır.