Anlamı
konuyu bütün yönleriyle inceleyip ona göre davranmak, iyice düşünmek:
'Düşündüm taşındım. Yani, insan dişi ağrırken ne kadar düşünüp taşınabilirse, o kadar düşünüp taşındım işte.' -N. Hikmet.
Detaylı Açıklama
Düşünüp taşınmak, konuyu bütün yönleriyle inceleyip ona göre davranmak, iyice düşünmek anlamındadır. Kalıp düşünmek taşınmak biçimiyle de söylenir. Tanım iki şeyi birlikte verir: incelemek ve ona göre davranmak. Bütün yönleriyle sözü düşünmenin aceleye getirilmediğini gösterir. İkileme biçimindeki kalıpta taşınmak sözcüğü düşünmeye eşlik eder ve onu pekiştirir. Konu bir evlilik, bir taşınma, bir iş değişikliği ya da bir yatırım olabilir. Kalıp bir karar öncesindeki süreci anlatır: düşünüp taşındıktan sonra kabul etti. Özne karar verecek kişidir. Düşünüp taşınan kişi seçeneklerin artısını eksisini tartar. Kalıp bir öğüt içinde de geçer: iyice düşün taşın, sonra karar ver. Kalıbın olumsuz biçimi aceleci bir davranışı anlatır: düşünüp taşınmadan imzaladı. Düşünme kişinin kendi başına da olabilir, başkalarına danışarak da.
Örnek Cümleler
- İki iş teklifi arasında kalan Murat, bir hafta düşünüp taşındıktan sonra memleketindeki işi seçti.
- Evi satmadan önce düşünüp taşınan yaşlı çift, çocuklarıyla da konuşup kararlarını bir yıl erteledi.
- Düşünüp taşınmadan kredi çeken genç girişimci, birkaç ay içinde taksitleri ödeyemez oldu.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Diş ağrısı sınırlar: Düşündüm taşındım. Yani, insan dişi ağrırken ne kadar düşünüp taşınabilirse, o kadar düşünüp taşındım işte. Konuşan, ağrı yüzünden ancak bir ölçüde düşünebildiğini anlatır. Cümle kalıbı üç kez kullanır.
Düşünceye dalmak, derin derin düşünmektir; düşünmenin kendisini anlatır. Düşünüp taşınmanın tanımında ise düşünmenin ardından ona göre davranmak da vardır. Biri düşünceye gömülmeyi, öteki bir karar için tartmayı anlatır.
Atasözü, düşünüp taşınmadan ivedi olarak yapılan işten iyi sonuç alınamayacağını söyler. Böylece deyimin anlattığı davranışın gerekçesini verir: iyice düşünülmeden yapılan iş bozulur. Atasözünün sözlükteki açıklamasında deyimin kendisi geçer.