Anlamı
bir duygu oluşmak.
Detaylı Açıklama
Duygu uyanmak, bir duygu oluşmak anlamındadır. Kalıbın öznesi duygudur; duygunun kimde oluştuğu bulunma ekiyle gösterilebilir: içimde bir kıskançlık duygusu uyandı. Uyanan duygu bir sevgi, bir merak, bir pişmanlık, bir güvensizlik ya da bir özlem olabilir. Duygunun adı bir tamlamayla verilir: acıma duygusu uyandı. Oluşmak sözü, duygunun daha önce bulunmadığını ya da kendini göstermediğini düşündürür. Duyguyu uyandıran şey bir söz, bir görüntü, bir müzik ya da bir anı olabilir; tanım sebebi söylemez. Kalıp bir romanda, bir anı yazısında ya da bir söyleşide geçebilir. Ettirgen kuruluşla duygu uyandırmak biçimine geçer; o zaman özne duyguyu doğuran şey olur. Duygunun gücü cümlenin geri kalanından anlaşılır.
Örnek Cümleler
- Eski mahallesinden geçerken çocukluğunun geçtiği evi gören Selma'nın içinde derin bir özlem duygusu uyandı.
- Yıllardır kızgın olduğu babasını hastane yatağında görünce Kaan'da ilk kez bir acıma duygusu uyandı.
- Yeni müdürün her toplantıda başka bir şey söylemesi üzerine çalışanlarda bir güvensizlik duygusu uyandı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Burnu sızlamak, duygulanmaktır; kişinin bir şey karşısında etkilenmesini anlatır. Duygu uyanmak ise herhangi bir duygunun oluşmasıdır; bu duygu bir hüzün de olabilir, bir öfke ya da bir merak da. Biri belli bir duygulanmayı, öteki türünü açık bırakan bir oluşu adlandırır.
Rikkat vermek, duygulandırmak, etkilemektir; özne etkileyen şeydir. Duygu uyanmakta ise özne duygunun kendisidir. Bir ezgi dinleyene rikkat verdiğinde onun içinde bir duygu uyanabilir; biri etkileyeni, öteki ortaya çıkan duyguyu öne çıkarır.
Atasözü, sevginin karşılıklı olduğunu söyler. Birinde uyanan bir sevgi duygusu, atasözüne göre karşısındakinde de bir karşılık bulur. Deyim herhangi bir duygunun oluşmasını anlatır; atasözü yalnız sevgi için bir karşılıklılık yargısı kurar.