Anlamı
ölmek.
Detaylı Açıklama
Ebediyete intikal etmek, ölmek anlamındadır. Kalıptaki intikal bir yerden başka bir yere geçmeyi, ebediyet ise sonu olmayan zamanı karşılar. Ölüm böylece bir bitiş olarak değil, sonsuzluğa yapılan bir geçiş olarak anlatılır. Sonsuzluk sözü, ölenin geri dönmeyeceğini de düşündürür. Özne ölen kişidir; bir devlet adamı, bir sanatçı, bir hoca, bir hekim ya da bir aile büyüğü olabilir. Ölümün sebebini tanım söylemez; uzun bir hastalık da olabilir, ani bir kaza da. Bir vefat haberi de bu kalıpla verilebilir: dün gece ebediyete intikal etti. Bir vefat ilanında, bir resmî duyuruda ya da bir anma konuşmasında yer alabilir. Konuşan ölümü doğrudan söylemek yerine bu geçiş görüntüsünü seçer.
Örnek Cümleler
- Ülkenin ilk kadın hâkimlerinden olan teyzesi, doksan dört yaşında İzmir'de ebediyete intikal etti.
- Kurucu ortak, şirketin ellinci yılını kutlamasından iki ay sonra ebediyete intikal etti.
- Mahallenin çocuklarına yıllarca Kur'an okutan hoca, bayram sabahı ebediyete intikal etti.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Ebedî uykuya dalmak da ölmektir; iki kalıbın tanımı aynıdır. Ayrılık görüntüdedir: uyku görüntüsü ölümü bir dinlenişe, intikal görüntüsü bir göçe benzetir. İkisinde de ebedî ya da ebediyet sözü ölümün geri dönüşsüzlüğünü anlatır.
İrtihal etmek de ölmek demektir; anlamca iki kalıp arasında fark yoktur. Ayrılık sözcüklerin sayısındadır: biri tek bir fiille, öteki bir ad ve bir fiille kurulur. Kalıplardan hangisinin seçileceği konuşana kalır.
Atasözü, ölürken mal ya da para götürülmediğini söyler. Ebediyete intikal eden kişi de geride bütün varlığını bırakır. Atasözü bu ayrılışın maldan kopuşunu öne çıkarır; deyim yalnız ölümün kendisini adlandırır.