Deyim

Eceli Gelmek Ne Demek?

Anlamı

ölümü veya yok olması kaçınılmaz duruma gelmek:
'Bizim oralarda eceli gelmeden vuruyorlar adamı.' -A. Kulin.

Detaylı Açıklama

Eceli gelmek, ölümü ya da yok olması kaçınılmaz duruma gelmek anlamındadır. Tanım iki durumu anar: bir canlının ölümü ve bir şeyin yok olması. Kalıp böylece bir insan, bir hayvan, bir ağaç, bir köprü, bir yapı ya da bir işletme için kurulabilir. Kaçınılmaz sözü, sonun artık önlenemeyecek kadar yaklaştığını anlatır; ölüm ya da yok oluş henüz gerçekleşmemiş de olabilir. Kalıbın öznesi ecel sözcüğüdür; ecelin kime ya da neye ait olduğunu iyelik eki ve tamlayan gösterir: yaşlı ağacın eceli geldi. Ölümün ya da yok oluşun ne zaman gerçekleşeceğini kalıp belirtmez; sonun yaklaştığını bildirir. Sebep bir hastalık, bir yaşlılık, bir kaza ya da bir yıpranma olabilir; tanım bunu belirtmez.

Örnek Cümleler

  1. Yıldırım düşen yüzyıllık çınarın eceli gelmişti; belediye ağacı ilkbaharda kesmeye karar verdi.
  2. Doktorlar yapılacak bir şey kalmadığını söyleyince aile, yaşlı adamın eceli geldiğini anladı.
  3. Karşısına dev bir alışveriş merkezi açılınca mahallenin elli yıllık sinemasının eceli geldi; birkaç ay içinde kapandı.

Diğer Deyimler ve Atasözleri

Sıkça Sorulan Sorular

Adam vurulur: Bizim oralarda eceli gelmeden vuruyorlar adamı. Kalıp burada olumsuz zarf-fiille kurulur ve ölümün vaktinden önce, şiddetle geldiğini anlatır. Konuşan bunu kendi yöresine özgü bir durum gibi anlatır: bizim oralarda.

Eceliyle ölmek, olağan sayılan herhangi bir biçimde ölmektir; ölüm gerçekleşmiştir. Eceli gelmek ise ölümün ya da yok oluşun kaçınılmaz duruma gelmesidir. Biri ölümün biçimine, öteki sonun yaklaşmasına bakar; eceli gelmek bir şey için de kurulabilir.

Atasözü, insanın alnına yazılmış olan şeylerin önlenemeyeceğini söyler. Eceli gelen bir canlının ya da bir şeyin sonu da artık önlenemez. Atasözü bu önlenemezliği alın yazısına bağlar; deyimin tanımı sonun sebebini söylemez.