Anlamı
sıkıntısız, varlık içinde yaşamak.
Detaylı Açıklama
Efendi gibi yaşamak, sıkıntısız, varlık içinde yaşamak anlamındadır. Tanımda iki öge vardır: sıkıntının olmaması ve varlığın bulunması. Benzetme efendiye yapılır; efendi, evin ya da işin sahibi olarak hizmet gören kişiyi düşündürür. Gibi sözü kişinin yaşayışını efendininkine benzetir; onun unvanı ya da konumu üzerine bir şey söylemez. Sıkıntısız sözü, geçim derdinin olmadığını anlatır. Varlık bir miras, bir kira geliri, iyi bir emekli aylığı ya da başarılı bir iş olabilir. Özne böyle yaşayan kişidir; bir emekli, bir mirasçı, bir tüccar ya da çocuklarınca bakılan bir anne olabilir. Kalıp bir imrenme, bir dilek ya da bir övünme içinde kurulabilir: emekli olunca efendi gibi yaşıyor. Tanım bu varlığın nereden geldiğini söylemez.
Örnek Cümleler
- Babasından kalan iki dairenin kirasıyla geçinen Kemal, işi bırakıp efendi gibi yaşamaya başladı.
- Otuz yıl gurbette çalışan Hasan Amca, köyüne dönünce bağ evinde efendi gibi yaşıyor.
- Çocukları her ihtiyacını karşılayan yaşlı kadın, büyük şehirde efendi gibi yaşıyordu.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Bey gibi yaşamak, bolluk içinde yaşamaktır. Efendi gibi yaşamanın tanımı da varlığı anar ve ona sıkıntısızlığı ekler. İki kalıp benzer bir görüntü kullanır: birinde bey, ötekinde efendi örnek alınır.
Gün görmemek, sıkıntı içinde yaşamaktır. Efendi gibi yaşayan kişi ise sıkıntısız ve varlık içindedir. İki kalıp bir hayatın iki ucunu anlatır: biri yoksulluğu ve sıkıntıyı, öteki rahatı ve varlığı.
Atasözü, yoksulluk içinde bey adı taşımaktansa borçsuz bir çoban olmanın daha iyi olduğunu söyler. Efendi gibi yaşamak ise hem rahatı hem varlığı birlikte anlatır. Atasözü rahatı unvandan üstün tutar; deyimde rahat ile varlık yan yana gelir.