Anlamı
terbiyeli, kibar ve ağırbaşlı kimse.
Detaylı Açıklama
Efendiden bir adam, terbiyeli, kibar ve ağırbaşlı kimse anlamındadır. Tanım üç nitelik sayar: terbiye, kibarlık ve ağırbaşlılık. Kalıp bir kişiyi nitelemek için kullanılır ve cümlede bir ad öbeği olarak yer alır: komşumuz efendiden bir adamdır. Efendiden sözü bu niteliklerin efendiye yaraşır olduğunu düşündürür. Ağırbaşlılık, kişinin davranışında ölçülü ve sakin olmasını anlatır. Nitelenen kişi bir öğretmen, bir esnaf, bir komşu, bir imam ya da bir damat adayı olabilir. Kalıp bir övgü, bir tanıtma ya da bir güven bildirme içinde kurulabilir. Tanım bu niteliklerin kişinin varlığıyla ilgili olup olmadığını söylemez; yoksul biri de efendiden bir adam olabilir. Bu niteleme uzun bir tanışıklığa da, bir ilk izlenime ya da başkasından duyulana da dayanabilir.
Örnek Cümleler
- Kızını istemeye gelen gencin babası efendiden bir adamdı; sesini hiç yükseltmeden konuştu.
- Mahallenin terzisi efendiden bir adamdır, müşterisini kapıda karşılar ve kimseye ters bir söz söylemez.
- Yeni gelen müdür efendiden bir adam çıktı; ilk gün bütün çalışanlarla tek tek tanıştı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Adam gibi sözünün birinci anlamı terbiyeli, akıllı uslu kişidir. Efendiden bir adam da terbiyelidir; tanım buna kibarlığı ve ağırbaşlılığı ekler. Adam gibinin öteki anlamları ise bir davranışı ya da bir işin iyice yapılmasını anlatır.
Ağır oturmak, ağırbaşlı olmaktır. Efendiden bir adamın tanımında da ağırbaşlılık vardır. Deyim bu niteliği bir davranış olarak anlatır; efendiden bir adam ise onu terbiye ve kibarlıkla birlikte bir kişiye yükler.
Atasözü, ağırbaşlı olanın el üstünde tutulacağını söyler. Efendiden bir adam da ağırbaşlıdır ve çevresinde saygı görebilir. Atasözü bu saygıyı bir sonuç olarak bildirir; deyim yalnız kişinin niteliklerini sayar, sonuçtan söz etmez.