Anlamı
ödünç alınmış araçlarla girişilen işler çok kez yürütülemez.
Detaylı Açıklama
Eğreti ata binen tez iner atasözü, ödünç alınmış araçlarla girişilen işlerin çok kez yürütülemediğini söyler. Görüntüde at ödünç alınmıştır; binen kişi onu uzun süre elinde tutamaz, çabuk iner. Tez sözü sonun çabuk geldiğini anlatır. Araç bir sermaye, bir makine, bir dükkân, bir kamyon ya da başkasının adı ve itibarı olabilir. Tanımdaki çok kez sözü, bunun her zaman böyle olmadığını da gösterir; kimi işler ödünç araçla da yürüyebilir. Atasözü bir işi başkasının imkânlarıyla kurmaya kalkan birine uyarı olarak söylenebilir. Aracın sahibi onu geri isteyince iş de durabilir. Söz bir ortaklığın bozulmasının, bir kiralık dükkânın kapanmasının ya da bir borcun geri istenmesinin ardından söylenebilir.
Örnek Cümleler
- Babasından aldığı parayla dükkân açan genç, babası parasını geri isteyince kepenk indirdi; eğreti ata binen tez iner.
- Kayınbiraderinin kamyonuyla nakliyeciliğe başlayan Sami, kamyon satılınca işsiz kaldı; eğreti ata binen tez iner.
- Ortağının makineleriyle kurduğu atölye, ortak ayrılınca üretimi durdurdu; eğreti ata binen tez iner.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
İki atasözünün sözlükteki açıklaması aynıdır; ikisi de ödünç bir araçla kurulan işi anlatır. Ayrılık tek bir sözcüktedir: eğreti yerine emanet gelir. Emanet sözü, atın sahibince binene bir süreliğine bırakıldığını düşündürür; eğreti de atın ödünç alınmış olduğunu anlatır.
Eğreti almak, ödünç almaktır. Atasözündeki eğreti at da ödünç alınmış bir araçtır ve sahibine döneceği için elde uzun kalmaz. Deyim ödünç alma işini, atasözü bu işin üzerine kurulan bir girişimin sonunu anlatır.
Bu atasözüne göre temelsiz işe güvenilmez. İki sözde de eğreti olan şey çabuk elden çıkar: biri tez iner, öteki tez kopar. Biri ödünç araca, öteki temelsiz işe bakar.