Anlamı
umulmayan ve istenilmeyen yerde karşılaşılan kimseler için kullanılan bir söz.
Detaylı Açıklama
Ekmediği yerden biter, umulmayan ve istenilmeyen bir yerde karşılaşılan kişiler için söylenen bir sözdür. Bitmek fiili burada bitkinin topraktan çıkmasını anlatır; söz, ekilmemiş bir yerde beliren bir bitkinin görüntüsüyle kurulur. Tanımın iki koşulu birlikte geçerlidir: karşılaşma hem umulmamış hem istenmemiştir. Beklenmedik ama sevindirici bir karşılaşma bu tanımın dışında kalır. Söz karşılaşılan kişiyi niteler; konuşan ise onunla karşılaşıp bundan hoşlanmayan taraftır. Karşılaşılan kişi alacaklı, eski bir rakip, laf taşıyan komşu ya da görmek istenmeyen bir akraba olabilir. Yer bir düğün salonu, bir tatil kasabası, bir toplantı ya da bir pazar olabilir. Söz bir yakınma ya da bir şaşkınlık içinde söylenebilir: bu adam da ekmediği yerden biter.
Örnek Cümleler
- Borcunu ödemeden şehirden ayrılan Kenan'ın alacaklısı, tatil için gittiği küçük kasabanın çay bahçesinde ekmediği yerden bitti.
- Eski eşiyle karşılaşmamak için düğüne geç giden Selin, onu masasının yanında görünce söylendi: bu adam her yerde ekmediği yerden biter.
- Yalnız kardeşlerin katıldığı miras görüşmesine, hep laf taşıyan kuzenimiz ekmediği yerden bitti; konuşmayı hemen başka konulara çevirdik.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Rast gelmenin ilk anlamı, düşünmediği, ummadığı hâlde karşılaşmaktır; bu tanım karşılaşmanın hoşa gidip gitmediğini söylemez. Ekmediği yerden biten kişi ise karşısındakinin görmek istemediği biridir. Biri tesadüfü, öteki tatsız bir tesadüfün kişisini anlatır.
Önüne dikilmek, gelip birinin karşısında durmak ya da ona engel olmak istediğini göstermektir. Ekmediği yerden biten kişi de insanın karşısına beklenmedik bir anda çıkar. Biri karşıya dikilme davranışını, öteki karşılaşmanın nerede ve nasıl olduğunu öne çıkarır.
Atasözü, çağrılmadan bir yere giden kişinin iyi bir ağırlanma beklememesi gerektiğini söyler. Ekmediği yerden biten kişi de istenmediği bir yerde görünür. Atasözü ona gösterilecek karşılamayı, söz ise onu görenin şaşkınlığını ve hoşnutsuzluğunu anlatır.