Anlamı
geçimini sağlamak:
'Hayatımı kazandığımda senin elini sıcak sudan soğuk suya sokturmam.' -A. Kutlu.
Detaylı Açıklama
Hayatını kazanmak deyimi, geçimini sağlamak, kendi emeğiyle yaşamını sürdürecek gelir elde etmek anlamında kullanılır. Buradaki hayat, yalnız yaşamak değil, yemeğini, barınmasını, günlük ihtiyaçlarını ve düzenini kendi çabasıyla ayakta tutmak demektir. Bu nedenle söz, çalışma ahlakı, emek, meslek sahibi olma ve bağımsızlık düşüncesiyle yakından ilişkilidir. Deyim çoğu zaman alın teriyle geçinmeyi değerli bulan bir bakış taşır. Cümlede geçtiğinde, kişinin başkasına yük olmadan yaşamını sürdürebilmek için uğraştığı anlaşılır. Kısacası hayatını kazanmak, emeğin insanı ayakta tuttuğunu vurgulayan, geçim ve onur duygusunu birlikte taşıyan çok yerleşik bir deyimdir. Bu yönüyle emek onurunu da açıkça vurgular. Kişiyi ayakta tutan şeyin çalışması olduğu sezilir. Bu yön güven verir.
Örnek Cümleler
- Genç yaşta hayatını kazanmak için sabah akşam durmadan çalıştı yıllarca.
- Hayatını kazanmak uğruna yıllarca gurbette tek başına yaşadı sessizce orada.
- Sanatıyla hayatını kazanmak isteyen genç, her fırsatta kendini geliştirdi durmadan.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü hayatını kazanmakta mesele yalnız gelir elde etmek değildir; o gelirin kişinin emeğiyle, çabasıyla ve sorumluluğuyla kazanılmış olması da önemlidir. Bu yön sözün değerini artırır.
Geçinmek daha genel bir durum bildirir. Hayatını kazanmak ise geçimin kişinin çalışmasıyla sağlandığını özellikle vurgular; bu yüzden içinde emek ve onur hissi daha belirgindir. Emek vurgusu artar.
Meslek seçimi, gurbet, sanat yaşamı, gençlerin işe başlaması ve kendi ayakları üzerinde durma konuşulurken özellikle sık kullanılır. Çünkü bu alanlarda emekle geçinme düşüncesi öne çıkar.