Anlamı
tutumlu davranmak.
Detaylı Açıklama
Ekonomi yapmak deyimi, harcamada ölçülü davranmak, tasarruf etmek ve kaynakları dikkatli kullanmak anlamında kullanılır. Buradaki ekonomi yalnız para kısmına indirgenmez; zaman, malzeme ve enerji için de mecazen söylenebilir. Yine de en doğal alanı para ve gider hesabıdır. Deyim günlük dilde özellikle geçim sıkıştığında, bütçe planlanırken ya da gereksiz harcamalar konuşulurken çok sık yer bulur. İçinde çoğu zaman zorunluluk kadar düzen duygusu da vardır. Kısacası ekonomi yapmak, elindekini hesaplı kullanmaktır. Harcamayı dizginler. Savurganlığı sınırlar. İmkânı planla buluşturur. Gelecek kaygısına karşı tedbir duygusu oluşturur. Bu yüzden söz, yalnız kısmayı değil, imkânı israf etmeyecek bir denge kurmayı da anlatır. Akıllı kullanım ile dar görüşlü kısmacılığı birbirinden ayıran tarafı da buradadır.
Örnek Cümleler
- Bu ay biraz ekonomi yaptık, yoksa kira günü yine sıkışacaktık.
- Annem pazardan dönerken hem kaliteli alır hem de ekonomi yapmayı başarırdı.
- Sadece parada değil, zamanda da ekonomi yapması gerektiğini sonunda anladı.
Kökeni ve Hikayesi
Fransızca üzerinden Türkçeye yerleşen ekonomi kelimesi modern dönemde tasarruf ve bütçe anlamıyla gündelik dilde yaygınlaşmıştır.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü tasarruf fikri zaman, enerji ve malzeme için de geçerlidir. Yine de gündelik kullanımda en güçlü çağrışımı bütçe ve harcama denetimi üzerinden kurulur. Sözün genişliği, kaynağın yalnız para değil, her türlü sınırlı imkân olarak görülmesinden gelir.
Ekonomi yapmak hesaplı davranmaktır; cimrilik ise paylaşmayı ve gerekli harcamayı bile kısmayı çağrıştırır. Bu nedenle ekonomi yapmak daha olumlu ve makul duyulur. Biri denge kurar, öteki ise çoğu kez ihtiyaç duyulan harcamayı bile gereksiz yere bastırır.
Çünkü hepsi geçim, rızık ve imkânı doğru kullanma çevresinde dolaşır. Ekonomi yapmak doğrudan kazancı korumayı, ekmek sözleri ise o kazancın hayatla ilişkisini öne çıkarır. Aynı tema etrafında biri yönetimi, ötekiler ise geçimin kendisini konuşur.