Deyim

El Etek Öpmek Ne Demek?

Anlamı

1) bir işi yaptırmak için çok yalvarmak; 2) yaltaklanmak.

Detaylı Açıklama

El etek öpmek iki anlamda kullanılır. Birincisi, bir işi yaptırmak için çok yalvarmaktır. İkincisi yaltaklanmaktır. İki anlamın görüntüsü aynıdır: kişi karşısındakinin önünde eğilir, onun elini ve eteğini öpecek kadar yalvarır. Birinci anlamda bir amaç vardır: bir iş, bir izin, bir kayırma ya da bir bağış. İkinci anlamda ise davranışın kendisi öne çıkar; kişi bir büyüğün gözüne girmek için ona dalkavukluk eder. Yalvarılan kişi bir yönetici, bir zengin, bir memur ya da bir aile büyüğü olabilir. Kalıp bir kınama taşıyabilir: el etek öperek o makama geldi. Bir yakınma da olabilir: işimizi yaptırmak için el etek öptük. El ve etek, saygı gösterilen kişinin elini ve giysisinin eteğini düşündürür.

Örnek Cümleler

  1. Oğlunun işe alınması için fabrika müdürüne el etek öpen baba, sonunda bir randevu koparabildi.
  2. Kızını okutmak isteyen kadın, burs alabilmek için dernek başkanına el etek öptü.
  3. Genel müdüre el etek öperek terfi alan şefi, bölümdeki kimse ciddiye almıyordu.

Diğer Deyimler ve Atasözleri

Sıkça Sorulan Sorular

Eline eteğine sarılmak, çok yalvarmaktır; bu anlam el etek öpmenin birinci anlamıyla örtüşür. Görüntüleri de yakındır: biri sarılmayı, öteki öpmeyi anlatır. El etek öpmenin yaltaklanma anlamı ise öteki kalıpta yoktur.

Kuyruk sallamak, yaltaklanmaktır; görüntü sahibine yaranmaya çalışan bir hayvandan gelir. El etek öpmenin ikinci anlamı da yaltaklanmadır. İkisi aynı davranışı anlatır; biri hayvan görüntüsüyle, öteki bir yalvarış görüntüsüyle.

Atasözüne göre önemli bir iş söz konusuysa bir kimseye ricada bulunmaktan, hatta yalvarmaktan kaçınılmaz. Yalvarmayı önemli bir iş için katlanılabilir bulur. El etek öpmenin birinci anlamı bu durumu anlatır; ikinci anlamı olan yaltaklanma ise atasözünün konusu değildir.