Anlamı
1) bir kimseyi el işaretiyle çağırmak:
'Hemen ablasına bulunduğu yerden el etti.' -N. Cumalı. 2) uzaktan el sallamak.
Detaylı Açıklama
El etmek iki anlamda kullanılır. Birincisi, bir kimseyi el işaretiyle çağırmaktır; kişi eliyle gel der. İkincisi, uzaktan el sallamaktır; bu bir selam, bir veda ya da birinin dikkatini çekmek için olabilir. Uzaktan sözü yalnız ikinci anlamın tanımında geçer; ilk anlam yalnız çağrının elle yapıldığını söyler. Kime el edildiği yönelme ekiyle anılır: garsona el etmek, trendeki arkadaşına el etmek. Birinci anlam bir kahvede, bir sınıfta ya da kalabalık bir meydanda görülebilir. İkinci anlam bir istasyonda, bir iskelede ya da bir pencerenin önünde, bir yolcuyu uğurlarken görülebilir. Kalıp kısa ve gündelik bir hareketi adlandırır. Tanım hareketin nasıl yapıldığını ayrıntılı vermez; elin sallanışı da, bir işaret parmağı da olabilir.
Örnek Cümleler
- Kalabalık çay bahçesinde sesini duyuramayan Mehmet, uzaktaki garsona el etti.
- Öğretmen, koridorda koşan öğrenciyi yanına çağırmak için ona el etti.
- Vapur iskeleden ayrılırken güvertedeki çocuklar, rıhtımda kalan annelerine durmadan el etti.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Cümle şöyledir: Hemen ablasına bulunduğu yerden el etti. Sözlük bu cümleyi ilk anlamın, el işaretiyle çağırmanın tanığı olarak verir. Bulunduğu yerden sözü, kişinin ablasının yanına gitmeden, olduğu yerden işaret ettiğini gösterir.
Mendil sallamak, birini uzaktan mendil sallayarak selamlamak ya da uğurlamaktır. El etmenin ikinci anlamı da uzaktan el sallamaktır. İkisi de uzaktan yapılan bir el hareketidir, ama amacını yalnız mendil sallamanın tanımı söyler. Biri eli, öteki elde tutulan mendili öne çıkarır.
Bu atasözüne göre birini işe almak, bir konuğu çağırmak kolay; birinin işine son vermek, konuğa git demek ise zordur. El etmenin ilk anlamı da bir çağrıdır ve kolayca yapılır. Atasözü çağrının ardından gelebilecek güçlüğü hatırlatır.