Anlamı
başkasının hazırladığı imkânları kendi hesabına kullanarak iş çevirmek.
Detaylı Açıklama
El kazanıyla aş kaynatmak deyimi, başkasının hazırladığı imkânları kendi çıkarı için kullanarak iş çevirmek anlamında kullanılır. Bu sözde çoğu zaman hafif eleştirel bir ton vardır; çünkü kişi kendi altyapısını kurmak yerine başkasının olanaklarından yararlanarak yürümektedir. Bazen bu durum mecburiyetten doğabilir, bazen de alışkanlık hâline gelmiş bir kolaycılığı gösterir. Deyimin gücü, geçim ve düzen kurmayı başkasının aracına bağlamış olma hissini vermesindedir. Bu yüzden yalnız yardım almayı değil, kendi temelini kurmayan bağımlı yaşam biçimini eleştirir. Bağlamına göre biraz küçümseyici, biraz da uyarıcı bir havayla söylenmesi bundandır. Kısacası el kazanıyla aş kaynatmak, kendi dayanağı olmadan başkasının imkânıyla iş görme hâlini anlatan eleştirel ve canlı bir deyimdir.
Örnek Cümleler
- Yıllardır el kazanıyla aş kaynatıp kendi tezgâhını kurmaması dikkat çekiyordu herkesin.
- Başkalarının deposuyla iş büyütmesi biraz el kazanıyla aş kaynatmaya benziyordu.
- Bir süre el kazanıyla aş kaynattı ama bu düzen sonsuza kadar sürmedi.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Eleştiri, kişinin kendi temelini kurmadan başkasının hazırladığı imkâna yaslanmasındadır. Böyle bir düzenin hem bağımlı hem de kırılgan olduğu hissedilir; söz bunu açıkça eleştirir burada doğrudan.
Atasözü bunun yürümeyeceğini genel hüküm olarak söyler. Bu deyim ise doğrudan o şekilde yaşayan ya da iş çeviren kişiyi tasvir eder ve kişiyi hedefe alır.
İş hayatı, ortaklık, ticaret, üretim ve geçim düzeni konuşulurken daha doğal kullanılır. Çünkü başkasının imkânıyla ayakta kalma meselesi bu alanlarda belirginleşir ve görünür olur daha çok.