Atasözü

El mi Yaman Bey mi Yaman? El Yaman! Ne Demek?

Anlamı

baştaki ne kadar güçlü görünürse görünsün, asıl güç halktadır.

Detaylı Açıklama

El mi yaman, bey mi yaman? El yaman! atasözü, baştaki ne kadar güçlü görünürse görünsün asıl gücün halkta olduğunu söyler. Söz bir soru ve ona verilen kısa bir cevaptan kurulur. Soru iki tarafı karşı karşıya koyar: el, yani halk ve bey, yani baştaki kişi. Cevap kesindir ve ünlemle biter: el yaman. Yaman sözü burada güçlü, baş edilmez olanı düşündürür. Tanımdaki görünürse görünsün sözü, beyin gücünün bir görünüşte kalabileceğini, asıl ağırlığın halkta olduğunu anlatır. Atasözü bir yöneticinin halkı hiçe saydığı bir durumda ya da bir topluluğun bir araya gelip bir kararı değiştirdiği bir anda söylenebilir. Baştaki bir ağa, bir patron, bir yönetici ya da bir hükümdar olabilir; halk ise bir köy, bir mahalle ya da bir iş yeri topluluğu.

Örnek Cümleler

  1. Köylülerin hepsi imza toplayınca ağa, meranın satışından vazgeçmek zorunda kaldı; el mi yaman, bey mi yaman? El yaman!
  2. Üyelerin isteklerini hiçe sayan dernek başkanı, seçimde oyların çoğunu rakibine kaptırdı; el mi yaman, bey mi yaman? El yaman!
  3. Fiyatlarını durmadan artıran büyük market, mahalleli alışverişi semt pazarına kaydırınca indirime gitti; el mi yaman, bey mi yaman? El yaman!

Diğer Atasözleri ve Deyimler

Sıkça Sorulan Sorular

İki söz anlamca birdir. Ayrım kuruluştadır: o biçim yalnız soruyu sorar ve cevabı dinleyene bırakır. Bu biçim ise sırayı değiştirip önce eli anar ve cevabı da kendisi verir: el yaman. Cevabın açıkça söylenmesi sözü daha kesin kılar.

Birlikten kuvvet doğar, toplu ya da beraber davranmanın daha büyük güç sağladığını söyler. El yaman diyen atasözü de gücü tek bir kişide değil, toplulukta görür. Biri gücün kaynağını birlikte davranmaya bağlar, öteki bu gücün baştakini aştığını söyler.

Her kuşun eti yenmez, herkesin zorbalığa boyun eğmeyeceğini, karşı gelenlerin de çıkacağını söyler. El yaman atasözü de baştakinin gücünün sınırsız olmadığını hatırlatır. Biri bir kişinin direnişini, öteki halkın toplu gücünü öne çıkarır.