Anlamı
bir işte yorulan kimse yerine başka birini getirmek.
Detaylı Açıklama
El tazelemek, bir işte yorulan kişinin yerine başka birini getirmek anlamındadır. El burada işi gören kişiyi, işgücünü karşılar; tazelemek ise yorgun elin yerine dinç bir elin gelmesidir. Kalıp uzun süren ve beden gücü isteyen işlerde görülebilir: hasat, kazı, yükleme, kürek çekme ya da bir yangını söndürme. Getirilen kişi bir işçi, bir asker, bir kürekçi ya da gönüllü bir yardımcı olabilir. Yorulan kişinin yerine biri geçer; yorulan da böylece dinlenebilir. Değişim, işin ara vermeden sürmesine de yarayabilir. Tanım değişimin ne zaman ve kaç kez yapıldığını söylemez. Kalıp bir spor karşılaşmasında oyuncu değişikliğini de düşündürebilir. Tazelemek fiili, eskiyen bir şeyin yenilenmesini çağrıştırır; burada yenilenen, işi gören eldir.
Örnek Cümleler
- Kuyu kazarken saatler geçince usta el tazeledi, yorulan işçilerin yerine köyden iki genç çağırdı.
- Orman yangınına müdahale eden ekip başı, sabaha karşı el tazeleyip yorgun ekiplerin yerine dinç gönüllüleri gönderdi.
- Hasat günü öğleye doğru el tazeleyen çiftçi, tarladan dönenlerin yerine komşu çocukları biçmeye yolladı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Bu atasözü, verilen dinlenme fırsatının yorgun kişiyi çok sevindirdiğini söyler. El tazelendiğinde yorulan kişi de dinlenme fırsatı bulabilir. Deyim değişimi yapan tarafı, atasözü dinlenme fırsatını bulan yorgunun sevincini anlatır.
Terini soğutmak, terinin kurumasını bekleyerek dinlenmektir. Terlemiş olan kişi, yerine başkası geldikten sonra dinlenirken terini soğutabilir. Deyim yorgunun dinlenişini, el tazelemek ise onun yerine başkasının getirilmesini anlatır.
Tanım değişimi yapanı açıkça anmaz; ama kalıp, işi yöneten ya da düzenleyen birinin yorgunluğu görüp yerine başkasını getirdiğini düşündürür. Yorulan kişi de dinç birinin gelmesini isteyebilir. Kalıp her iki durumda da yorulan kişinin yerine bir başkasının geçmesini anlatır.