Anlamı
bezginlik gösterip yakınmak.
Detaylı Açıklama
Elaman çekmek, bezginlik gösterip yakınmak anlamındadır. Kalıpta bezginlik içte kalmaz, yakınmayla dışa vurulur. Kalıptaki elaman bir yakınma sesidir; çekmek fiili onun dile getirilmesini anlatır. Bezginliğin sebebi uzun bir hastalık, bitmek bilmeyen bir tadilat, bir haksızlık, sıkıntı veren bir komşu ya da uzun bir bekleyiş olabilir. Yakınma bir eşe, bir dosta, bir yetkiliye yöneltilebilir ya da kimseye yöneltilmeden söylenebilir. Kalıp kişinin içinde kalan bir duyguyu değil, dışa vuran bir yakınmayı anlatır; çevresindekiler bu yakınmayı duyar. Kimden ya da neden yakınıldığı çıkma ekiyle söylenebilir: bu işten elaman çektik. Kalıp bir yakınmanın tekrar tekrar söylendiğini de düşündürebilir. Konuşan kendi bezginliğini anlatabileceği gibi, başkasının yakınmalarını da aktarabilir.
Örnek Cümleler
- Üç aydır bitmeyen tadilattan elaman çeken ev sahibi, ustaya son bir hafta süre verdi.
- Gece yarılarına kadar süren gürültüden elaman çeken komşular, sonunda yöneticiye şikâyette bulundu.
- Bitmek bilmeyen tedavisinden elaman çeken yaşlı adam, doktora her gün aynı yakınmalarla geliyordu.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Elaman demek, çok bezmektir; tanımı yalnız bezginliği anlatır. Elaman çekmek ise bu bezginliğin dışa vurulmasını, bir yakınmayı da anlatır. Biri bir duygunun derecesini, öteki o duygunun sözle gösterilişini öne çıkarır.
Of çekmek, oflamaktır; kişi sıkıntısını bir sesle dışa vurur. Elaman çekmek de bezginliği bir yakınmayla gösterir. İki kalıp aynı fiille kurulur ve bir sıkıntının sesli anlatımını karşılar; elaman çekmenin tanımı buna bezginliği de ekler.
Bu atasözü, insanın sıkıntısını başkasına açıklayarak giderebileceğini söyler. Elaman çeken kişi de sıkıntısını dile getirir. Atasözü dertten söz etmeyi bir çare yolu sayar; deyim ise yalnız bezginliğin dışa vurulmasını anlatır.