Atasözü

Elde Bulunan Beyde Bulunmaz Ne Demek?

Anlamı

beylerde olmayan öyle şeyler vardır ki halkta bulunur.

Detaylı Açıklama

Elde bulunan beyde bulunmaz atasözüne göre beylerde olmayan öyle şeyler vardır ki halkta bulunur. El burada halkı, sıradan insanları; bey ise varlıklı ve güçlü kişiyi karşılar. Söz bir karşılaştırma kurar: güçlülerin her şeye sahip olduğu sanılabilir, ama kimi değerler yalnız halkta bulunur. Bu bir beceri, bir bilgi, bir cömertlik, bir dayanışma ya da bir içtenlik olabilir; tanım ne olduğunu söylemez. Atasözü sıradan insanı küçümseyen birine söylenebilir. Bir halk adamının beklenmedik bir çözümü, bir yardımı ya da bir bilgisi karşısında da kurulabilir. Söz halkın değerini öne çıkarır, beyin varlığını yok saymaz. İki öbekte de bulunmak fiili kullanılır; olumlu ile olumsuzun yan yana gelmesi karşıtlığı keskinleştirir.

Örnek Cümleler

  1. Fabrikanın mühendisleri arızayı bulamayınca, makineyi yıllardır kullanan yaşlı işçi sorunu bir saatte çözdü; elde bulunan beyde bulunmaz.
  2. Selde evini yitiren aileye zengin komşular kapı açmadı, ama köyün yoksulları yataklarını paylaştı; elde bulunan beyde bulunmaz.
  3. Konaktaki ağaların bilmediği eski türküleri tarladaki ırgatlar ezbere söylüyordu; elde bulunan beyde bulunmaz.

Diğer Atasözleri ve Deyimler

Sıkça Sorulan Sorular

Anlamları aynıdır; farkı sözün kuruluşu yaratır. Öteki biçim beyle başlar ve neler sözüyle halktaki şeylerin çokluğunu düşündürür. Bu biçim ise eli öne alır ve yargıyı olumsuz bir fiille bitirir: beyde bulunmaz.

O atasözüne göre asıl güç baştakinde değil, halktadır. İki söz de el ile beyi karşılaştırır ve halkı öne çıkarır. Biri gücü, öteki beyde bulunmayan değerleri halka verir.

Bu atasözü, akıllı olmanın yaşla ilgisi olmadığını, bazı küçüklerin büyüklerden daha akıllı olabileceğini söyler. İki söz de beklenen sıralamayı bozar: değer, büyük sanılanda değil, küçük görülende de bulunabilir. Biri yaşa, öteki mevkie bakar.