Anlamı
beylerde olmayan öyle şeyler vardır ki halkta bulunur.
Detaylı Açıklama
Bu atasözü, beylerde olmayan öyle şeyler bulunduğunu ve bunların halkta var olduğunu anlatır. Bey burada varlıklı ve sözü geçen kişidir; el ise sıradan insanlardır. Beyin serveti, makamı ve gücü vardır; ama her şeyi yoktur. Bir ustalık, bir bilgi, bir cömertlik ya da bir gönül zenginliği halkta bulunabilir. Söz halkın değerini, onu küçük gören bey karşısında hatırlatır ve teraziyi dengeler. Varlığına güvenip sıradan insanları küçümseyen birine karşılık olarak söylenebilir. Bir köylünün bildiği bir derman, bir ustanın elindeki hüner beyin parasıyla alınamayabilir. Atasözü bir ünlem gibi söylenir ve bir hayranlık taşır. Söz bir köy hayatında, bir zanaat ortamında ya da bir yardımlaşma anında akla gelebilir.
Örnek Cümleler
- Şehirden gelen doktorların çare bulamadığı öksürüğü yaşlı köylü kadının otları kesti; beyde bulunmayan elde neler var.
- Konağın mimarı bozulan tavanı onaramadı, köyün dülgeri bir günde düzeltti; beyde bulunmayan elde neler var.
- Selzedelere zenginler bir kamyon yardım gönderdi, yoksul mahalle ise kapılarını açıp onları evlerinde ağırladı; beyde bulunmayan elde neler var.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Neler, sayısını ve türünü bilemediğimiz birçok şeyi anlatır. Atasözü halkın elinde bir değil pek çok değer bulunduğunu, bunların da tek tek sayılamayacak kadar çeşitli olduğunu bu sözcükle söyler. Söze bir şaşkınlık tonu da katar.
Bey mi yaman, el mi yaman, beyle halk arasındaki güç dengesini konu eder; güç halktadır. Beyde bulunmayan elde neler var ise güçten değil, hüner, bilgi ve erdem gibi değerlerden söz eder. Biri gücü, öteki değeri halkta arar.
Küçümsemez. Beyin varlığını, makamını ve gücünü kabul eder; yalnızca her değerin onda bulunmadığını söyler. Söz beyi aşağılamaktan çok, halkın gözden kaçan zenginliğini öne çıkarır ve ona hak ettiği yeri verir.