Deyim

Elden Ele Dolaşmak (gezmek) Ne Demek?

Anlamı

iyi nitelikleri dolayısıyla çok ilgi görmek, çok beğenilmek:
'Gönülden Sesler, Meşrutiyet gençliğinin elden ele dolaşan kitabı idi.' -Y. Z. Ortaç.

Detaylı Açıklama

Elden ele dolaşmak, iyi nitelikleri dolayısıyla çok ilgi görmek, çok beğenilmek anlamındadır. Sözlük kalıbı elden ele gezmek biçimiyle de verir. Görüntü bir nesnenin bir kişiden ötekine geçmesidir; herkes onu görmek, okumak, kullanmak ister. Tanım bu ilginin sebebini de söyler: nesnenin iyi nitelikleri. Özne beğenilen şeydir: bir kitap, bir fotoğraf, bir mektup, bir plak ya da bir el işi. Kalıp bir şeyin ünlendiği, aranır olduğu bir dönemi anlatabilir. Bir övgü taşır; elden ele dolaşan şey bir topluluğun ortak beğenisini kazanmıştır. Beğeni bir okurdan ötekine, bir dinleyiciden ötekine yayılır. Nesnenin kendisi kimi zaman yıpranır, kimi zaman kaybolur; kalıp bunu değil, gördüğü ilgiyi anlatır. Tanımdaki çok sözü, ilginin büyüklüğünü vurgular.

Örnek Cümleler

  1. Köye gelen ilk resimli dergi, haftalarca elden ele dolaştı; herkes sayfalarını yeniden açtı.
  2. Dedemin askerden yazdığı şiirli mektup, bütün akrabalar arasında elden ele dolaştı.
  3. Okulun yıllığındaki güzel fotoğraf, sınıfta elden ele gezdi ve herkes ondan bir kopya istedi.

Diğer Deyimler ve Atasözleri

Sıkça Sorulan Sorular

Cümle şöyledir: Gönülden Sesler, Meşrutiyet gençliğinin elden ele dolaşan kitabı idi. Söz konusu olan bir kitaptır. Okuyucusu da bellidir: bir kuşak, Meşrutiyet gençliği. Yazar kalıpla bu eserin o kuşak arasındaki ününü anlatır.

Elden ele geçmek, çok sahip değiştirmektir; bu geçiş alım satımla sınırlı değildir, miras ya da bağış da olabilir. Elden ele dolaşmanın tanımı ise sahiplikten değil, görülen ilgiden söz eder; dolaşan şeyin sahibi değişebilir de, değişmeyebilir de. Biri el değiştirmenin, öteki beğeninin çokluğunu anlatır.

Ellerde gezmenin ilk anlamı elden ele dolaşmaktır; sözlük ikisini birbirine bağlar. İkinci anlamı ise el üstünde tutulmak, saygı ve sevgi görmektir. Bu ikinci anlam bir kişiye yöneliktir; elden ele dolaşmanın tanımı ise bir kişiden söz etmez.