Anlamı
1) sahip olamamak; 2) değerlendirememek:
'Kibar kıyafetli bir hanım, elden kaçmış eski fırsatların hırsı gözlerinde parlayarak dedikodu yapmaya başladı.' -R. H. Karay.
Detaylı Açıklama
Elden kaçmak deyimi, bir şeye sahip olamamak, onu zamanında değerlendirememek ya da fırsatı kaçırmak anlamında kullanılır. Buradaki kaçış fiziksel olmaktan çok denetimden çıkma ve fırsatın uzaklaşması duygusunu verir. İnsan elinin altındaki şeyi tam tutamadan kaybedince deyim yerini bulur. Bu yüzden hem insanlar hem fırsatlar hem de somut mallar için kullanılabilir. Sözün etkisi, neredeyse yakalanmış bir şeyin son anda uzaklaşması duygusundan gelir; bu da kaybı daha acı hissettirir. Özellikle son anda bozulan planlar için çok yerinde ve canlı bir anlatım kurar. Bu yüzden pişmanlık cümlelerinde de hemen karşılık bulur. Kısacası elden kaçmak, insanın uzanabildiği bir şeyi son anda tutamayıp yitirmesini anlatan etkili bir deyimdir.
Örnek Cümleler
- Yıllarca beklediği fırsat küçük bir gecikmeyle elden kaçınca çok üzüldü doğal olarak.
- Bu arazi bir kez elden kaçarsa bir daha aynı fiyata bulunmaz dedi emlakçı.
- Çocukların eğitimi için gelen destek elden kaçınca herkes günlerce bunu konuştu.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü elden kaçmakta son anda tutamama hissi vardır. İnsan neredeyse sahip olacakken kaybetmiş gibi bir etki oluşur ve fırsat duygusu keskinleşir iyice burada daha da.
Evet, hem somut mal hem fırsat hem insan ilişkisi için kullanılabilir. Ortak nokta, erişilebilecek bir şeyin elde tutulamamasıdır ve son anda kayıp yaşatmasıdır genellikle herkese.
Çok yakın anlam taşırlar. Elden kaçmak daha çok nesnenin ya da fırsatın kayışını, elden kaçırmak ise kişinin bu kayba sebep olan tarafını biraz daha hissettirir.