Anlamı
belli bir şeye, sahip olamamak:
'Kadın konularında sağduyudan hayli yoksun oluşu kalıtımsaldı.' -R. Erduran.
Detaylı Açıklama
Yoksun olmak, belli bir şeye sahip olamamak, ondan büsbütün uzak bulunmak demektir. Refik Erduran'ın sağduyudan hayli yoksun oluşu anlatan cümlesi bu kullanımı gösterir. Kalıbın ayırt edici yanı, bir kayıp değil bir durum bildirmesidir; söz konusu şey kişide zaten yoktur. Bu yönüyle söz, önce sahip olup sonra yitirmeyi anlatan yoksun kalmak kalıbından ayrılır. Yoksun olmak çoğunlukla nitelikler için kullanılır; sağduyudan, hayal gücünden ya da deneyimden yoksun olmak bu kullanımlardandır. Kalıp bir eksikliği yansız bir dille bildirir; sertlik taşımaz. Bu ölçülülük onu yazı dilinde kullanışlı kılar. Kalıp inceleme ve değerlendirme metinlerinde sıkça geçer. Gündelik konuşmada ise daha seyrek duyulur. Söz, bir niteliğe baştan sahip olmamayı anlatır.
Yoksun Olmak Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Anlattığı hikâye her türlü inandırıcılıktan yoksun olduğu için ilgi görmedi.
- Deneyimden yoksun olmasına rağmen işi öğrenmek için büyük çaba harcadı.
- Bölgedeki köylerin çoğu uzun yıllar boyunca elektrikten yoksun olarak yaşadı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Belli bir şeye sahip olamamak, ondan büsbütün uzak bulunmak demektir. Kalıbın ayırt edici yanı, bir kayıp değil bir durum bildirmesidir; söz konusu şey kişide zaten bulunmaz.
Yoksun olmak baştan gelen bir eksikliği anlatır; yoksun kalmak ise önce sahip olup sonra yitirmeyi bildirir. Birinde hiç olmama, ötekinde ise gerçek bir kayıp söz konusudur.
Çoğunlukla nitelikler için kullanılır; sağduyudan, hayal gücünden ya da deneyimden yoksun olmak bu kullanımlardandır. Söz eksikliği yansız bir dille bildirir ve hiç sertlik taşımaz. Bu ölçülülük kalıbı yazı dilinde kullanışlı kılar.