Deyim

Ele Gelmek Ne Demek?

Anlamı

1) tutulabilmek; 2) bebek kucağa alınacak kadar büyümüş olmak.

Detaylı Açıklama

Ele gelmek iki anlamda kullanılır. Birincisi tutulabilmektir: bir şey ele gelir, yani tutulabilecek, kavranabilecek durumdadır. İkincisi, bir bebeğin kucağa alınacak kadar büyümüş olmasıdır; bu anlam tanımda bebeklere bağlanır. Birinci anlam bir nesneyi ya da bir hayvanı niteleyebilir: kaygan balık bir türlü ele gelmez. Olumsuz biçimiyle, tutulamayan bir şeyi anlatır. İkinci anlamda kalıp bir bebeğin gün gün büyüyüşünü anlatırken geçebilir: bebek ele gelince onu kucağına verdiler. Bebek biraz büyüyüp ele gelince, onu kucaklamak kolaylaşır. Tanım bebeğin kaç aylık olduğunu söylemez. Kalıp bir annenin, bir ninenin ya da bir ebenin ağzından çıkabilir. İki anlamda da el, tutan ve kavrayan eldir; değişen, tutulan şeydir.

Örnek Cümleler

  1. Kovadan kaçan yayın balığı çok kaygandı; çocuklar ne yaptılarsa ele gelmedi.
  2. Torun biraz ele gelince ninesi onu kucağından hiç indirmez oldu.
  3. Sabunlu eldivenle tuttuğu porselen tabak ele gelmeyince yere düşüp kırıldı.

Diğer Deyimler ve Atasözleri

Sıkça Sorulan Sorular

El kadar, çok küçük, küçücük demektir; bir bebeği de niteleyebilir. Ele gelmenin ikinci anlamı ise bebeğin artık kucakta taşınabilecek bir boya ulaşmasıdır. El kadar kesin bir ölçü vermez; ele gelmiş bir bebek için de söylenebilir. Biri küçüklüğü, öteki bir büyüme aşamasını anlatır.

Ele avuca sığmamak, söz dinlememek, zapt edilememektir; bir kişinin denetlenemezliğini anlatır. Ele gelmenin ilk anlamı ise tutulabilmektir. Görüntüler yakındır, ama alanları ayrıdır: biri bir davranışı, öteki bir nesnenin elle tutulabilmesini anlatır.

Bu atasözü, çocuğun yürümeye başladığı sırada sık sık düştüğünü, anne babanın buna üzülmemesi gerektiğini söyler. Ele gelmenin ikinci anlamı da bir büyüme aşamasını anlatır, ama daha erken bir dönemi. Kalıp ilk aylara, atasözü yürüme çağına bakar.