Atasözü

Ele Verir Talkını (telkini), Kendi Yutar Salkımı Ne Demek?

Anlamı

kendisinin inanmadığı ve tutmadığı öğütleri başkalarına kolayca verir.

Detaylı Açıklama

Ele verir talkını, kendi yutar salkımı atasözü, kişinin kendisinin inanmadığı ve tutmadığı öğütleri başkalarına kolayca verdiğini söyler. Söz iki öbekten kurulur ve iki davranışı karşı karşıya koyar: başkalarına öğüt verir, kendisi ise salkımı yutar. Salkım görüntüsü, kişinin başkalarına öğütlediğinin tersini kendisinin yaptığını düşündürür. El burada başkalarını karşılar. Tanımdaki kolayca sözü, öğüt vermenin bu kişi için zahmetsiz olduğunu anlatır; zor olan, öğüdü tutmaktır. Atasözü sağlıklı beslenmeyi öğütleyip kendisi tatlıdan vazgeçmeyen birine, tutumluluğu öğütleyip savurganca harcayan bir yöneticiye ya da dürüstlüğü öğütleyip kendisi hile yapan birine söylenebilir. Söz bir eleştiri ve bir alay taşır. İki öbek ses bakımından da birbirine bağlanır: talkını ile salkımı.

Örnek Cümleler

  1. Herkese sigarayı bırakmalarını öğütleyen doktor, mola verince hastane bahçesinde art arda sigara yaktı; ele verir talkını, kendi yutar salkımı.
  2. Çalışanlarına tasarruf genelgesi yollayan müdür, odasını pahalı mobilyalarla yeniledi; ele verir talkını, kendi yutar salkımı.
  3. Çocuklarına ekran başında az oturmalarını söyleyen baba, gece yarılarına kadar telefonundan başını kaldırmıyordu; ele verir talkını, kendi yutar salkımı.

Diğer Atasözleri ve Deyimler

Sıkça Sorulan Sorular

İki söz anlamca birdir; yalnız ilk sözcük değişir. Bu biçimde öğüt ele, yani başkalarına verilir; ötekinde âleme. Sözlükte halka verir biçimi de vardır. Üç biçim de aynı çelişkiyi, söz ile davranış arasındaki uyumsuzluğu anlatır.

Akıl vermek, akıl öğretmektir; birine nasıl davranacağını söylemek. Atasözündeki kişi de akıl verir, ama kendisi söylediğini yapmaz. Deyim öğüdün verilmesini, atasözü öğüt verenin kendi davranışıyla çelişmesini anlatır.

Atasözünde talkın, başkalarına verilen öğüdün yerine geçer; sözlük onun yerine telkini sözcüğünü de verir. Salkım ise kişinin kendi payına yuttuğu şeydir; öğüdün tersine bir davranışı düşündürür. İkisinin karşıtlığı sözün özünü kurar.