Anlamı
1) elemek; 2) ayıklamak; 3) araştırma sonunda doğruyu yanlışı, iyiyi kötüyü ayırmak.
Detaylı Açıklama
Elekten geçirmek deyimi, gerçek anlamında elemek ve ayıklamakla ilgilidir; mecaz anlamında ise bir şeyi ayrıntılı biçimde inceleyip iyiyi kötüyü, doğruyu yanlışı birbirinden ayırmak demektir. Bu yüzden yalnız mutfak ya da tarım işlerinde değil, dosya, insan, bilgi, belge ve olay değerlendirmelerinde de rahatça kullanılır. Deyimin gücü, kaba ve gereksiz olanı ayırıp işe yarayanı seçme düşüncesinden gelir. Bu yönüyle yalnız bakmayı değil, seçerek karar vermeyi de anlatır. İnsan bir şeyi elekten geçirirken aslında onu değeri bakımından da sınamış olur. Özellikle iş başvurularını, masraf kalemlerini ya da şüpheli bir olayı tek tek değerlendiren kişiler için bu söz çok yerinde ve açıklayıcı durur. Kısacası elekten geçirmek, dikkatli inceleme sonucunda bir şeyi süzüp özünü ortaya çıkarma işini anlatan çok işlevli ve güçlü bir deyimdir.
Örnek Cümleler
- Başvuruları günlerce elekten geçirip sonunda en uygun adayları belirlediler kuruda.
- Dedesi unu elekten geçirirken aynı sözü insanlar için de kullanırdı bazen.
- Raporu elekten geçirmeden kurula sunmanın doğru olmayacağını özellikle hatırlattı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü eleğin ayıklama işlevi zihinsel değerlendirmeye kolayca uyarlanır. Gereksizi ayırıp işe yarayanı bırakma fikri, pek çok alanda doğal karşılık bulur rahatça ve anlamı hemen açar.
Belge, başvuru, kişi seçimi, bilgi toplama ve kalite denetimi gibi alanlarda daha sık kullanılır. Çünkü bu alanlarda eleme ve ayıklama süreci belirgindir açıkça ve karar dikkat ister.
Gözden geçirmek daha genel bir bakıştır. Elekten geçirmek ise daha ayrıntılı, seçici ve eleme amacı taşıyan daha kuvvetli bir inceleme anlatır belirgin biçimde, bu yüzden tonu daha sıkıdır.