Anlamı
bir yeri aydınlatmak için elektrik enerjisini açıp kullanmak:
'Ondan hemen ayrılıp elektriği yaktı.' -T. Buğra.
Detaylı Açıklama
Elektriği yakmak deyimi, bir yeri aydınlatmak amacıyla elektrik enerjisini açmak anlamında kullanılır. Günlük hayatın en sıradan ama en temel hareketlerinden biri olduğu için söz çok doğal ve yerleşmiştir. Aynı anda hem fiziksel bir işlemi hem de karanlığın sona erişini anlatır. Bu yüzden bazı anlatımlarda yalnız düğmeye basmayı değil, ortamın havasını değiştiren bir başlangıcı da sezdirir. Küçük bir hareketle ortamın bütünü değiştiği için anlatımda güçlü bir eşik duygusu yaratır. Bu nedenle gece, korku ya da belirsizlik sahnelerinde daha canlı hissedilir. Karanlık bir eve girince ilk iş olarak ışığı açmak ya da depoda yolu görmek için düğmeye uzanmak bu kullanımın en günlük örneklerindendir. Kısacası elektriği yakmak, aydınlanmayı başlatan kısa ama çok tanıdık bir hareketi anlatan gündelik bir deyimdir.
Örnek Cümleler
- Kapıdan girer girmez elektriği yaktı çünkü ev bütünüyle karanlıktı.
- Annesi akşam çöker çökmez elektriği yakar, önce mutfağa yönelirdi her zaman.
- Merdivende ayağı takılmasın diye elektriği yaktı geceleyin birden.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü günlük düzenin en temel eylemlerinden biridir. Bir anda karanlığı aydınlığa çevirdiği için küçük görünse de ortamın havasını tamamen değiştirir birden ve rahatlık sağlar herkese.
Nadir de olsa anlatı içinde başlangıç, fark ediş ve ortamın birden canlanması anlamına kayabilir. Ancak temel kullanım fiziksel aydınlatmayı açmaktır açık biçimde ve sözlükte de böyledir.
Gece eve giriş, karanlık oda, merdiven, elektrik kesintisi sonrası an ve ani fark ediş sahnelerinde daha canlı duyulur. Çünkü aydınlık etkisi doğrudan hissedilir ve eylem hemen görünür olur.