Anlamı
bir kimse, başkalarına bol bol yaptığı yardımı kendi yakınlarına yapmaz.
Detaylı Açıklama
Bu atasözü, insanın başkalarına gösterdiği özen ve yardımı çoğu zaman kendi yakın çevresine göstermediğini anlatır. Çıra çevresini aydınlatır ama dibinde gölge bırakır; benzetme de tam buradan doğar. Bir kimse dışarıya karşı cömert, ilgili ve faydalı olabilir ama ailesi ya da en yakınları aynı ilgiden yoksun kalabilir. Atasözü bu çelişkiyi görünür kılar. İyiliğin dışarı taşarken en yakına uğramaması eleştirilir. Bu yüzden güçlü bir sosyal gözlemdir. Öğretmenlikten yöneticiliğe, yardımseverlikten aile hayatına kadar birçok durumda tam yerine oturur. Söz, insanın en yakınına karşı körleşmesini ince ama etkili bir dille hatırlatır. Dışarıda parlayan bir iyiliğin, ev içinde eksik kalabileceğini söylemesi bakımından da keskin bir uyarıdır.
Örnek Cümleler
- Mahalleye çok yardım ederdi ama evindekiler dertliydi; çıra dibi karanlık olur.
- Herkese akıl verip kardeşini ihmal edince annesi hemen söyledi: çıra dibi karanlık olur.
- Dışarıda adı iyiliğe çıkmıştı ama evinde huzur yoktu, çıra dibi karanlık olur.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
İnsanın dışarıya gösterdiği yardım ve ilgiyi kendi yakınlarından esirgeyebilmesi çelişkisini gösterir. Atasözü bu çelişkiyi görünür kılar.
Çünkü ışığın en yakındaki küçük alanı gölgede bırakması, sözün kurduğu düşünceyi çok net görünür kılar.
Topluma yararlı görünen ama ailesini, çalışanını ya da en yakınlarını ihmal eden kişiler için kullanılır.