Deyim

Elektrik Vermek Ne Demek?

Anlamı

1) bir yeri elektrikle donatmak; 2) işkence amacıyla birinin çıplak bedenine doğru akım vermek; 3) elektrik enerjisini kullandırmak; 4) mec. etkilemek, etkisi altında bırakmak.

Detaylı Açıklama

Elektrik vermek dört anlamda kullanılır. Birincisi, bir yeri elektrikle donatmaktır: bir köye, bir mahalleye, yeni bir yapıya elektrik verilir. İkincisi, işkence amacıyla birinin çıplak bedenine doğru akım vermektir. Üçüncüsü, elektrik enerjisini kullandırmaktır: bir dağıtım şirketi bir fabrikaya elektrik verir. Dördüncüsü mecazdır: etkilemek, etkisi altında bırakmak. Bu anlamda bir kişi, bir konuşma ya da bir müzik karşısındakine elektrik verebilir. İlk üç anlam düz, sonuncusu mecaz anlamdır. Kime elektrik verildiği yönelme ekiyle anılır: köye elektrik vermek. Birinci ve üçüncü anlam birbirine yakındır: biri bir yeri donatmayı, öteki donatılmış yere enerji ulaştırmayı anlatır. Mecaz anlam gündelik konuşmada bir coşkuyu, bir heyecanı anlatırken kullanılabilir. Hangi anlamın kastedildiği cümlenin konusundan anlaşılır.

Örnek Cümleler

  1. Köye direkleri dikip elektrik veren ekip gidince dağıtım şirketi de evlere düzenli elektrik vermeye başladı.
  2. Bilirkişi raporu, gözaltındaki gence sorguda elektrik verildiğini belgeledi; mahkeme sorumluları yargıladı.
  3. Sahneye çıkan genç şarkıcı, ilk şarkısıyla salona öyle bir elektrik verdi ki herkes ayağa kalktı.

Diğer Deyimler ve Atasözleri

Sıkça Sorulan Sorular

İlk üç anlam elektrik enerjisinin kendisiyle ilgilidir: bir yer donatılır, bir bedene doğru akım verilir, bir yere enerji kullandırılır. Dördüncü anlam ise bir kişiden ötekine geçen etkiyi elektriğe benzetir. Mecaz, akımın bir anda yayılması görüntüsünden doğar.

Bu anlam birine eziyet etmeyi, bir suçu adlandırır; bir soruşturmanın, bir mahkeme kararının ya da bir tanıklığın anlatımında geçebilir: tanık, sorguda kendisine elektrik verildiğini anlattı. Kalıbın mecaz anlamıyla bu anlam arasında ağırlık bakımından büyük bir uzaklık vardır.

Bu atasözü, kişinin görmediği şeyi istemediğini, görüp beğendiği şeye karşı istek duyduğunu söyler. Görülen şey kişiyi etkiler; kalıbın mecaz anlamı da böyle bir etkilemeyi anlatır. Atasözü etkinin gözden gönle geçişini, kalıp etkileyenin gücünü öne çıkarır.