Anlamı
becerikli, eli yatkın, uz olmak.
Detaylı Açıklama
Eli işe yatmak, becerikli, eli yatkın, uz olmak anlamındadır. Tanım üç sözcükle aynı niteliği anlatır: beceri, yatkınlık ve uzluk. Yatmak fiili burada bir uyumu anlatır: el, işe kolayca uyar. Kalıp bir zanaatı, bir el işini, bir mutfak işini ya da bir onarımı anlatırken kullanılabilir. Bir yetenekten de, uzun bir alışkanlıktan da doğabilir; tanım kaynağını söylemez. Kalıpla birini övmek de mümkündür: kızın eli işe yatıyor. Eli işe yatmıyor denirse bir beceriksizlik anlatılır. Kalıp bir ustanın bir çırak hakkındaki yargısını, bir annenin kızına bakışını ya da bir işverenin bir işçiyi değerlendirişini dile getirebilir. Uz sözü, işini iyi bilen, usta demektir ve tanımdaki öteki iki sözcüğü pekiştirir.
Örnek Cümleler
- Eli işe yatan çırak, ustanın bir kez gösterdiği düğümü ilk denemede attı.
- Eli işe yatmayan Kaan, iki saattir uğraştığı rafı yine eğri astı.
- Annesi gibi eli işe yatan Gül, eski perdelerden çocuklarına bir dolap dolusu giysi dikti.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
İş bilmek, becerikli olmaktır. Eli işe yatmak da beceriyi anlatır, ama onu elin işe uymasıyla gösterir. İş bilmek bir işi nasıl yürüteceğini bilmeyi de düşündürür; eli işe yatmak ise daha çok el becerisini öne çıkarır.
Eli alışmanın birinci anlamı, bir işte uzluk, ustalık kazanmaktır; bir süreci anlatır. Eli işe yatmak ise var olan bir niteliği bildirir. Biri ustalığın zamanla edinilişini, öteki kişinin ellerindeki hazır yatkınlığı anlatır.
Atasözüne göre bir kişinin iyi ve becerikli olduğu yaptığı işlerden anlaşılır. Eli işe yatan kişinin becerisi de ancak iş görürken ortaya çıkar. Atasözü becerinin nasıl tanındığını, kalıp becerinin kendisini anlatır.