Deyim

Elinde Patlamak Ne Demek?

Anlamı

1) bir şey satılamayıp sahibinde kalmak; 2) haber vb.ni uygun zamanda kullanamayıp fırsatı kaçırmak.

Detaylı Açıklama

Elinde patlamak iki anlamda kullanılır. Birincisi, bir şeyin satılamayıp sahibinde kalmasıdır: mevsimi geçen mal, modası geçen giysi ya da fazla pahalı tutulan ürün alıcı bulmaz. İkincisi, bir haberi ya da benzeri bir şeyi uygun zamanda kullanamayıp fırsatı kaçırmaktır. Her ikisinde de bir şey kişinin elinde kalır ve ondan beklenen yarar sağlanamaz. Patlamak fiili bu yitirişi ani ve geri dönülmez bir olay gibi gösterir. Kalıbın öznesi elde kalan şeydir; sahibi iyelik ekiyle anılır: mallar tüccarın elinde patladı. Kalıp bir tüccarın, bir toptancının, bir gazetecinin ya da bir siyasetçinin hâlini anlatabilir. İkinci anlamda haber bayatlayabilir ya da bir başkası onu önce duyurabilir; bunlar olası yollardır.

Örnek Cümleler

  1. Seçim için bastırılan binlerce tişört, aday son anda çekilince matbaacının elinde patladı.
  2. Elindeki özel haberi yayımlamak için bir gün bekleyen muhabirin haberi, rakip gazete önce verince elinde patladı.
  3. Yüksek fiyattan aldığı yüzlerce şemsiye, yağmursuz geçen bahar yüzünden toptancının elinde patladı.

Diğer Deyimler ve Atasözleri

Sıkça Sorulan Sorular

Fırsatı kaçırmak, elverişli durumdan yararlanmamaktır. Elinde patlamanın ikinci anlamı da bir haberi uygun zamanda kullanamayıp fırsatı kaçırmaktır; tanım bu deyimi doğrudan içerir. Kalıp kaçırılan fırsatı elde bayatlayan bir şeyle somutlaştırır.

Top gibi patlamak, birden gelen şaşırtıcı ve ürkütücü bir haberin duyulmasıdır; haber herkese yayılır. Elinde patlamakta ise haber uygun zamanda kullanılamaz ve fırsat kaçar. Aynı fiil biri için duyuluşu, öteki için boşa gidişi anlatır.

Atasözü, işlerin en uygun zamanda yapılmasını öğütler. Malını satmak ya da haberini vermek için vakti kollayan kişi bu kaybın önüne geçmeye çalışır. Atasözü bir öğüt verir; kalıp ise bir şeyin elde kalıp yararsızlaşmasını anlatır.