Deyim

Eline Erkek Eli Değmemiş Olmak Ne Demek?

Anlamı

kız, namuslu olmak.

Detaylı Açıklama

Eline erkek eli değmemiş olmak, bir kızın namuslu olması anlamındadır. Tanım kalıbı bir kıza bağlar ve onun namuslu olduğunu bildirir. Görüntü bu namusu bir el üzerinden anlatır: bir erkeğin eli o kıza değmemiştir. Eline sözündeki iyelik eki kızı, erkek eli ise ona değmeyen eli anar. Kalıp bir gelin seçiminde, bir köy sohbetinde, bir aile büyüğünün övgüsünde ya da eski bir romanın anlatımında geçebilir. Sıfat-fiil biçimiyle bir adı niteler: eline erkek eli değmemiş gelin. Bir övgü, bir güvence ya da bir gurur taşıyabilir. Değmemiş biçimi, durumun geçmişten bugüne süren bir hâl olduğunu anlatır. Tanım kalıbı bir övgüye ya da bir yergiye bağlamaz; yalnız bir kızın namusunu bildirir.

Örnek Cümleler

  1. Köyün yaşlı kadınları, eline erkek eli değmemiş bir kız olarak bilinen gelini düğünde övgülerle karşıladı.
  2. Eski romanda kahramanın sevdiği kız, eline erkek eli değmemiş olmasıyla bütün kasabaya örnek gösterilirdi.
  3. Babası, eline erkek eli değmemiş kızını görücülere göstermekten bile çekinir, onu odasından çıkarmazdı.

Diğer Deyimler ve Atasözleri

Sıkça Sorulan Sorular

Uçkuruna sağlam olmak, cinsel isteklerin tutkunu olmamak, namuslu olmaktır; tanımı bir cinsiyete bağlanmaz. Eline erkek eli değmemiş olmak ise yalnız bir kızı niteler. Her iki söz namusu anlatır; biri bunu kişinin kendi tutumuyla, öteki bir el görüntüsüyle verir.

El dokunulmamak, daha önce kullanılmamak, el değmemiş olmaktır; bir eşya, bir yer ya da bir doğa parçası için söylenir. Kalıpta ise el değmemişlik bir kızın namusunu anlatır. Aynı görüntü birinde yeniliği, ötekinde temizliği bildirir.

Atasözüne göre insan ırzını, namusunu korumak için canını feda eder. Söz namusu canla eş tutar. Kalıbın övdüğü temizlik de bu anlayış içinde değer kazanır; atasözü onun ne kadar ağır tutulduğunu gösterir.