Deyim

El Dokunulmamak Ne Demek?

Anlamı

daha önce kullanılmamak, el değmemiş olmak:
'El dokunulmamışından canı yandığından artık az kullanılmışına fit oldu.' -H. Taner.

Detaylı Açıklama

El dokunulmamak, bir şeyin daha önce kullanılmamış, el değmemiş olması anlamındadır. Kalıp edilgen bir yapıdadır: dokunan belirtilmez, yalnız dokunulmamış olan anılır. Kullanılmamış olan şey bir eşya, bir giysi ya da bir yiyecek olabilir; yönelme ekiyle de anılır: pastaya el dokunulmadı. Kalıp sıfat-fiil biçiminde bir adı niteleyebilir: el dokunulmamış bir pasta. Tanımda iki söyleyiş yan yana durur; el değmemiş olmak sözü kullanılmamışlığın somut bir görüntüsünü verir. El burada bir dokunuşu, bir kullanımı karşılar. Kalıp bir alışverişte, bir mirasın paylaşılmasında ya da bir ikram sırasında geçebilir. Bir şeyin yeni olduğunu, kimsenin ondan pay almadığını öne çıkarmak için de söylenebilir. Bir hediyenin, bir yemeğin ya da bir çeyiz parçasının el sürülmeden saklandığı da bu kalıpla anlatılabilir.

Örnek Cümleler

  1. Annem, misafirler gelmeden önce el dokunulmamış böreği tepsiyle birlikte buzdolabına kaldırdı.
  2. Sahaftan aldığım ansiklopedinin sayfaları el dokunulmamış gibi duruyordu, kimse açmamıştı.
  3. Dedemden kalan sandıkta el dokunulmamış, hâlâ etiketli bir takım elbise çıktı.

Diğer Deyimler ve Atasözleri

Sıkça Sorulan Sorular

Cümle şöyledir: El dokunulmamışından canı yandığından artık az kullanılmışına fit oldu. Yazar kalıbı ad gibi kullanır ve az kullanılmış olanla karşılaştırır. Kişi, yeni olanla yaşadığı kötü bir deneyimden sonra biraz kullanılmış olana razı olmuştur.

Gün yüzü görmemişin ilk anlamı hiç kullanılmamıştır; bu anlam el dokunulmamakla örtüşür. Öteki anlamları ise ortalığa çıkmamış ve çok ağır hakaret içeren olmaktır; bunlar el dokunulmamakta yoktur.

İnsan eli değmemiş, bakımsız kalmış yer anlamındadır. Görüntü benzerdir: bir yere el değmemiştir. Ama burada el değmemesi bir eksikliği, bakımsızlığı anlatır. El dokunulmamak ise kullanılmamışlığı, yeniliği anlatır.