Anlamı
bir işi gerektiği gibi yapamamak, başarısız olmak, becerememek.
Detaylı Açıklama
Eline yüzüne bulaştırmak deyimi, bir işi doğru dürüst yapamamak, becerememek ve sonunda dağınık, kötü bir sonuca yol açmak anlamında kullanılır. Burada yüze bulaşma görüntüsü, işin ne kadar özensiz ve karmakarışık yürütüldüğünü somutlaştırır. Deyim çoğu zaman alaylı ya da eleştirel bir tonda söylenir; çünkü kişi yapabileceği düşünülen bir işi toparlayamamıştır. Söz, yalnız başarısızlığı değil, başarısızlığın görünür ve saklanamaz hâle geldiği durumları da düşündürür. Bu yüzden basit bir hata değil, yönetilemeyen acemilik ve kötü sonuç duygusu öne çıkar. Ayrıca işin baştan sona kontrol edilemediği, eldeki malzemenin ya da fırsatın boşa harcandığı da bu ifadeyle sezdirilir. Böylece başarısızlık yalnız sonuçta değil, sürecin tamamında da görünür hâle gelir. Kısacası eline yüzüne bulaştırmak, bir işin ölçüsünü, düzenini ve başarısını bozacak kadar kötü yürütülmesini anlatan çok yaygın bir deyimdir.
Örnek Cümleler
- Basit tamiratı bile eline yüzüne bulaştırınca ustayı yeniden çağırmak zorunda kaldılar.
- Sunumu hazırlarken işi eline yüzüne bulaştırdı, dosyalar da sıralar da karıştı.
- Bu kadar kolay bir görevi eline yüzüne bulaştırman gerçekten kimseyi sevindirmedi.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü işin dağınıklığını ve beceriksizliğini insanın kendi yüzüne bulaşmış bir görüntüyle anlatır. Böylece başarısızlık daha çarpıcı ve unutulmaz hâle gelir dinleyenin zihninde kolayca çok daha.
Çoğu zaman eleştiri ve hafif alay taşır ama bazen kişinin acemiliğini anlatırken daha yumuşak bir tonda da söylenebilir. Konuşanın tavrı burada belirleyicidir çoğu zaman gerçekten.
Yakındır ama tam aynı değildir. Elinden iş çıkmamak daha çok yavaşlık ve verimsizlik, eline yüzüne bulaştırmak ise kötü ve dağınık sonuç anlamı taşır açıkça burada.