Anlamı
1) ortada görünmemesi gereken kimse pervasızca dolaşmak; 2) pervasızca, kimseden çekinmeden dolaşmak:
'Bütün memleketi, elimi kolumu sallayarak serbest ve rahat dolaşmaya başlamıştım.' -Y. K. Karaosmanoğlu.
Detaylı Açıklama
Elini kolunu sallaya sallaya gezmek deyimi, bir kimsenin pervasızca, çekinmeden, rahat ve korkusuz biçimde dolaşmasını anlatır. Bu söz çoğu zaman, ortada görünmemesi gereken ya da yaptığı şeyin hesabını vermesi beklenen biri için söylenir. El ve kolun sallana sallana dolaşması, karşısında engel yokmuş ya da kimseye aldırmıyormuş gibi bir rahatlığı gösterir. Bu nedenle deyimde hafif öfke ve sitem bulunur. Aynı zamanda kişinin utanması, sakınması ya da çekinmesi gereken bir durumda bunları hiç göstermediği de ima edilir. Bu yüzden deyim yalnız dolaşmayı değil, yüzsüzce rahat davranmayı da güçlü biçimde eleştirir. Kısacası elini kolunu sallaya sallaya gezmek, kişiyi fazla rahat, denetimsiz ve yüzsüzce dolaşıyor gibi gösteren eleştirel bir deyimdir.
Örnek Cümleler
- Bu kadar olaydan sonra onun elini kolunu sallaya sallaya gezmesi herkesi kızdırıyordu.
- Elini kolunu sallaya sallaya gezmek polis ararken mahalleyi ayağa kaldırdı.
- Borcunu ödemeden ortada elini kolunu sallaya sallaya geziyordu, iyice göze battı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü burada beklenen şey utanma, saklanma ya da çekinmedir. Kişi bunların hiçbirini göstermeden dolaştığında söz eleştirel bir anlam kazanır hemen burada doğal olarak sertçe bile.
Gelmek deyimi daha çok eli boş veya sonuçsuz dönmeyi anlatır. Gezmek ise pervasızca ortalıkta dolaşma ve çekinmeme duygusunu öne çıkarır belirgin biçimde açıkça burada da.
Suç, borç, sorumsuzluk, dedikodu ya da ortada görünmemesi beklenen kişilerden söz edilirken daha çok kullanılır. Çünkü tepki tam bu alanlarda daha çok büyür genellikle zaten.