Anlamı
tek başına yaşayan bir kimse, sorumluluğunda başkaları olmadığı için rahat hareket eder.
Detaylı Açıklama
Bu atasözü, tek başına yaşayan bir kimsenin, sorumluluğunda başkaları olmadığı için rahat hareket ettiğini anlatır. Konuşan bütün varlığını tek bir abaya indirir: onu nereye atarsa orada yatar. Kalıbın abam yerine postum diyen biçimi de vardır. Kişinin bakmakla yükümlü olduğu bir eşi, çocuğu ya da yaşlı bir anne babası yoktur. Bu yüzden bir yerden bir yere gitmek, bir işi bırakmak ya da yeni bir yola çıkmak ona kolay gelir. Söz bir bekârın, bir gurbetçinin ya da kimsesi olmayan bir işçinin ağzından çıkabilir. Atasözü geniş zamanla ve birinci kişiyle kurulur; konuşan kendi hâlini anlatır. Aynı söz başkası için de söylenebilir: onun bir abası var, nerede olsa yatar.
Örnek Cümleler
- Bekâr kalfa, ustası onu başka şehirdeki şantiyeye gönderince hiç düşünmeden yola çıktı; bir abam var atarım, nerede olsam yatarım.
- Ailesi olan arkadaşları tayin haberine üzülürken genç memur gülümsedi: bir postum var atarım, nerede olsam yatarım.
- Emekli olunca evini satıp kamp aracıyla yola düşen dul adam, komşularına el salladı: bir abam var atarım, nerede olsam yatarım.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Söz, konuşanın taşıdığı her şeyi tek bir örtüye sığdırır. Abayı yere atan, onun üstüne uzanıp uyuyabilir; başka bir yük taşımadığı için her yer ona yatak olur. Bu görüntü, sorumluluk taşımayan birinin hafifliğini anlatır.
Anlatabilir. Konuşan rahatlığını övünerek de söyleyebilir, içinde bir burukluk taşıyarak da. Kimsesi olmamak hareket kolaylığı verir; ama aynı durum bir yalnızlık olarak da yaşanabilir. Hangisinin öne çıktığını konuşanın sesi ve durumu gösterir.
Bekârlık sultanlık, evlenmeden tek başına yaşamanın daha iyi olduğunu söyler ve bir yargı bildirir. Bir abam var atarım ise tek yaşayanın rahat hareket ettiğini anlatır ve bir durumu betimler. İkisi de tek başına yaşamayı konu eder; biri onu üstün tutar, öteki yalnız rahatlığını gösterir.