Deyim

Elinin Tersiyle İtmek Ne Demek?

Anlamı

reddetmek, kabul etmemek:
'Hangi dolmuşa binersen bin, uzat parayı sürücüye, sürücü hemen elinin tersiyle iter.' -M. İzgü.

Detaylı Açıklama

Elinin tersiyle itmek, reddetmek, kabul etmemek anlamındadır. Görüntü somut bir hareketten gelir: kişi kendisine uzatılan şeyi elinin dış yüzüyle yana iter. Bu hareket bir isteksizliği, kimi zaman da bir küçümsemeyi düşündürür; kişi uzatılan şeyi eline almaya bile değer bulmayabilir. Reddedilen şey bir para, bir armağan, bir öneri, bir teklif ya da bir fırsat olabilir. Kalıp bir gururu, bir onuru ya da bir kibri anlatabilir. Mecaz kullanımda el hareketinin yapılması gerekmez; büyük bir iş teklifi, bir makam ya da bir servet de elinin tersiyle itilebilir. Neyin reddedildiği -ı ekiyle söylenir: teklifi elinin tersiyle itti. Kalıp bir hayranlık, bir şaşkınlık ya da bir eleştiri içinde söylenebilir.

Örnek Cümleler

  1. Yaşlı esnaf, kendisine verilmek istenen rüşveti elinin tersiyle itip adamı dükkândan çıkardı.
  2. Ünlü bir yayınevinin cazip teklifini elinin tersiyle iten yazar, kitabını küçük bir yayınevine verdi.
  3. Gururlu kadın, ailesinin uzattığı yardım parasını elinin tersiyle itti ve kendi emeğiyle geçindi.

Diğer Deyimler ve Atasözleri

Sıkça Sorulan Sorular

Cümle şöyledir: Hangi dolmuşa binersen bin, uzat parayı sürücüye, sürücü hemen elinin tersiyle iter. Reddedilen şey yolcunun uzattığı paradır. Hemen sözü, sürücünün parayı beklemeden geri çevirdiğini gösterir.

Geri çevirmenin ikinci anlamı kabul etmemek, reddetmektir. Elinin tersiyle itmek de bir reddi anlatır ve onu bir el görüntüsüyle verir. Bağlama göre bu ret küçümseyici ya da kararlı bir tavır da taşıyabilir.

Atasözüne göre kendiliğinden gelen bir konuk geri çevrilmez. Söz, misafirliğin elinin tersiyle itilemeyecek bir şey olduğunu anlatır. Kalıp reddetmeyi, atasözü ise geri çevrilmemesi gereken bir şeyi, kapıya gelen konuğu gösterir.