Anlamı
aramadan, kolayca:
'Eliyle koymuş gibi rafta çay kavanozunu buldu.' -O. Rifat.
Detaylı Açıklama
Eliyle koymuş gibi, aramadan, kolayca anlamında kullanılan bir sözdür. Görüntü bir benzetmeden gelir: kişi bir şeyi, onu oraya kendi eliyle koymuş biri kadar kolay bulur. Bir şeyi kendi eliyle yerleştiren, nerede olduğunu bilir; kalıp bu bilgiyi, o şeyi hiç görmemiş birine bile yükler. Söz bir fiili niteler: eliyle koymuş gibi buldu, eliyle koymuş gibi çıkardı. Kalıp bir kalabalık rafta, dağınık bir çekmecede, bir kütüphanede ya da tanımadığı bir evin mutfağında bir şeyi hemen bulan kişiyi anlatır. Bir şaşkınlık ya da bir hayranlık taşıyabilir. Kalıp kimi zaman bir ustalığı ya da güçlü bir belleği, kimi zaman da bir şansı düşündürür; tanım bunu ayırmaz.
Örnek Cümleler
- Annesinin dağınık çekmecesini açan Kerem, aradığı faturayı eliyle koymuş gibi hemen çıkardı.
- İlk kez girdiği arşivde yaşlı tarihçi, yüzlerce dosya arasından aradığı belgeyi eliyle koymuş gibi buldu.
- Komşunun mutfağına giren ev sahibi kız, tuzu ve biberi eliyle koymuş gibi bir anda bulup masaya getirdi.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Cümle şöyledir: Eliyle koymuş gibi rafta çay kavanozunu buldu. Kalıp bulma fiilini niteler ve kavanozun aranmadan, kolayca bulunduğunu anlatır. Cümle rafın üzerinde başka ne olduğunu ya da aramanın nasıl geçtiğini anlatmaz.
Elinin altında olmak, bir şeyin kolayca alınabilecek yerde ve yakınlıkta bulunmasıdır. Eliyle koymuş gibi ise bulmanın kolaylığını anlatır; şeyin yakında olup olmadığını söylemez. Birinde yakınlık, ötekinde aramadan bulma öne çıkar.
Parmağının ucuyla çevirmek, bir işi kolayca ve ustalıkla yapabilmektir; bir yeteneği anlatır. Eliyle koymuş gibi ise bir bulmayı niteler. İkisi de kolaylığı el görüntüsüyle anlatır; biri bir işin ustalıkla yapılmasını, öteki bir şeyin aramadan bulunmasını öne çıkarır.