Deyim

Elle Tutulacak Tarafı (yanı) Kalmamak Ne Demek?

Anlamı

1) sağlam bir yanı kalmamak; 2) güvenilecek veya kayrılacak bir yönü olmamak.

Detaylı Açıklama

Elle tutulacak tarafı kalmamak iki anlam taşır. Birincisi sağlam bir yanı kalmamaktır: bir ev, bir köprü, bir araba, bir eşya ya da yaşlanmış bir beden öyle yıpranmıştır ki tutunulacak bir yeri yoktur. İkincisi, güvenilecek ya da kayrılacak bir yönü olmamaktır: bir kişi, bir iddia ya da bir plan savunulamaz hâle gelmiştir. Görüntüde tutmak, hem bir şeyi elle kavramayı hem de onu korumayı, savunmayı anlatır. Kalmamak fiili, sağlam yanın zamanla yitirildiğini düşündürür. Sözlük kalıbı tarafı yerine yanı sözcüğüyle de anar. Kalıp bir hayal kırıklığı, bir yargı ya da bir vazgeçiş taşıyabilir. İlk anlam somut bir yıpranmayı, öteki bir güven yitimini anlatır.

Örnek Cümleler

  1. Yıllarca bakılmayan eski konağın elle tutulacak tarafı kalmamıştı; çatısı çökmüş, duvarları çatlamıştı.
  2. Mahkemede tanıkların ifadeleri birbirini tutmayınca davacının iddiasının elle tutulacak yanı kalmadı.
  3. Üç kez kaza yapan eski arabanın elle tutulacak tarafı kalmayınca adam onu hurdacıya verdi.

Diğer Deyimler ve Atasözleri

Sıkça Sorulan Sorular

Elle tutulur tarafı olmamak, hiçbir değerli yanı olmamaktır; başından beri değersiz olanı da anlatabilir. Elle tutulacak tarafı kalmamak ise kalmak fiiliyle bir yitirişi bildirir: şeyin bir zamanlar sağlam ya da güvenilir yanları vardı.

Bu deyim, elle tutulur olmamak, tutarlı ve sağlam görünmemektir; bir söz ya da bir anlatım için söylenir. Kalıbın ikinci anlamı da güvenilecek bir yönün olmamasıdır. Deyim tutarsızlığı, kalıp savunulacak yanın tükenişini anlatır.

Atasözüne göre yaramaz olan ya da sonradan bu duruma gelen şey, ne kadar uğraşılsa da işe yarar hâle getirilemez. Atasözü bu yargıyı bir marangoz görüntüsüyle verir. Deyim ise yalnız sağlam ya da güvenilir bir yanın kalmadığını söyler; onarımın mümkün olup olmadığını belirtmez.