Deyim

Ellenmiş Dillenmiş Ne Demek?

Anlamı

iffetsizliği yayılmış (kadın).

Detaylı Açıklama

Ellenmiş dillenmiş, iffetsizliği yayılmış kadını niteleyen bir sözdür. Söz iki sıfat-fiilden kurulur ve ses bakımından da birbirine sıkıca bağlanır. Ellenmiş, el sürülmüş; dillenmiş ise dillere düşmüş, hakkında konuşulmuş demektir. Tanımın odağı yayılma sözündedir: söz, bir davranıştan çok bir söylentiyi, bir adın kötüye çıkmasını anlatır. Bu yüzden kalıp bir dedikodunun, bir iftiranın ya da bir kınamanın dilinde geçer. Söz bu yüzden ağır bir suçlamadır; bir kadının adını lekelemek amacıyla da kullanılabilir. Bir romanda, bir köy hikâyesinde ya da bir mahkeme anlatısında geçebilir. Kalıp bir söylentinin bir insanın hayatını nasıl etkileyebildiğini anlatan sahnelerde de yer alabilir. Tanım söylentinin doğru olup olmadığını söylemez.

Örnek Cümleler

  1. Eski romanda ellenmiş dillenmiş bir kadın olarak damgalanan Nazife, sonunda kasabadan göçmek zorunda kaldı.
  2. Dedikoducuların ellenmiş dillenmiş bir kadın gibi gösterdiği genç dul, mahkemede iftiracıları tek tek susturdu.
  3. Yüz yıl önceki bir köy hikâyesinde ellenmiş dillenmiş sayılan kadın, aslında yalnız bir söylentinin kurbanıydı.

Diğer Deyimler ve Atasözleri

Sıkça Sorulan Sorular

Dile düşmek, hakkında dedikodu yapılmaktır. Dillenmiş sözü de bu durumu anlatır: kişinin adı dillere düşmüştür. Kalıp dedikoduyu ellenmiş sözüyle birleştirir ve söylentiyi doğrudan bir kadının namusuna yöneltir.

Kötü yola düşmek, tanıma göre kötü kadın olmaktır; bir yaşayışı anlatır. Ellenmiş dillenmiş ise iffetsizliğin yayılmasını, yani bir söylentiyi öne çıkarır. Biri bir hayatın gidişini, öteki o hayat hakkında dolaşan sözü anlatır.

Atasözüne göre yolsuz ilişkiler kadınlar için hoş karşılanmadığı hâlde erkekler bu ilişkilerden övünme payı çıkarır. Söz bir çifte ölçüyü dile getirir. Ellenmiş dillenmiş kalıbının yalnız kadınlar için kullanılması da bu ölçünün bir izidir.