Anlamı
eltiler birbirlerinden uzak dururlar, görümceler gelinlerle kavga ederler.
Detaylı Açıklama
Elti eltiden kaçar, görümceler bayrak açar atasözü geniş ailenin içindeki iki ilişkiyi yan yana koyar. Sözlüğe göre eltiler birbirlerinden uzak dururlar, görümceler de gelinlerle kavga ederler. Elti, iki kardeşin karılarından her birinin ötekine göre adıdır; görümce ise kocanın kız kardeşidir. Eltiler arasına bir soğukluk girer, kimse ötekine yaklaşmaz. Görümcelerin bayrak açması ise açıkça karşı çıkmayı, savaş ilan etmeyi düşündürür. Atasözü büyük ailelerin gündelik hayatına bakar; eltiler aynı evde de, ayrı evlerde de yaşıyor olabilir. Bir gözlem, bir dert yanma ya da bir şaka olarak söylenebilir. Kafiye sözü akılda tutar: kaçar ile açar. Tanım bu gerginliklerin sebebini söylemez; yalnız geniş ailenin içinden bir tablo çizer.
Örnek Cümleler
- Bayram sofrasında iki gelin birbirine tek söz etmedi, kız kardeşler de yengelerine laf attı; elti eltiden kaçar, görümceler bayrak açar.
- Konakta yaşayan üç gelin ayrı odalarda çay içiyor, kocalarının kız kardeşleri her yemekte kavga çıkarıyordu; elti eltiden kaçar, görümceler bayrak açar.
- Düğün hazırlığında kardeşlerin eşleri birbirinden uzak durdu, damadın kız kardeşleri de geline itiraz etti; elti eltiden kaçar, görümceler bayrak açar.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
O atasözü, bize yabancı duran yakınımızın başkalarına rahatça, içtenlikle yardım ettiğini anlatır. İki söz de aile içinde açılan mesafeyi kaçmak fiiliyle verir. Gelin sözü bu mesafenin dışarıya gösterilen sıcaklıkla çeliştiğini, elti sözü ise evin içindeki soğukluğu öne çıkarır.
Hır çıkarmak, kavga, gürültü çıkarmaktır. Atasözündeki görümceler de bayrak açar ve gelinlerle çatışır. Deyim çatışmanın gürültüsünü adlandırır; atasözündeki bayrak ise tarafların safları belli bir cephe gibi karşı karşıya geldiğini sezdirir.
Uzak durmak, yaklaşmamak, karışmamaktır. Atasözündeki eltiler de birbirinden kaçarak arada bir boşluk bırakır. Söz bu mesafeyi bir kaçış görüntüsüyle anlatır; deyim ise onu yalın ve sakin bir dille adlandırır.