Anlamı
herhangi bir işlem en alt rütbe veya makamdan en üst rütbe veya makama doğru gerçekleşmek.
Detaylı Açıklama
Emir komuta zinciri içinde olmak, herhangi bir işlemin en alt rütbe ya da makamdan en üst rütbe ya da makama doğru gerçekleşmesi anlamındadır. Zincir sözü, halkaların birbirine bağlandığı bir sırayı düşündürür: her halka bir üsttekine bağlıdır. Kalıp bir orduda, bir emniyet teşkilatında, bir bakanlıkta ya da büyük bir şirkette işlerin nasıl yürüdüğünü anlatır. Rütbe askerî bir sırayı, makam ise sivil bir sırayı karşılar; tanım ikisini de kapsar. Kalıp bir işlemin kurallara uygun yürüdüğünü vurgulamak için de, bir sorumluluğun kime ait olduğunu belirlemek için de kullanılabilir. Bir resmî açıklamada, bir mahkeme savunmasında ya da bir haberde geçebilir. Kalıp kişisel bir kararı değil, kurumsal bir işleyişi anlatır.
Örnek Cümleler
- Sınırdaki olayın bildirimi emir komuta zinciri içinde oldu; rapor karakoldan alay komutanlığına, oradan genelkurmaya ulaştı.
- Bakanlık sözcüsü, ihalenin emir komuta zinciri içinde olduğunu ve her imzanın kayıtlı bulunduğunu açıkladı.
- Fabrikadaki kaza raporu emir komuta zinciri içinde olduğundan ustabaşından genel müdüre kadar herkes imzaladı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Emrine verilen bir memur, artık bir amirin buyruğunda çalışır; deyimin ilk anlamı bu atamayı anlatır. Emir komuta zinciri ise bu buyruk ilişkilerinin baştan sona sıralanmış bütününü anlatır. Biri tek bir halkayı, öteki zincirin tamamını gösterir.
Atasözüne göre her işe baş olacak bir kimse gerekir. Emir komuta zinciri de en üstte bir başın bulunduğu bir sıradır. Atasözü bu başın gerekliliğini, kalıp işlemin o başa kadar nasıl ulaştığını anlatır.
Bu atasözü, bir yerde iki kişinin baş olamayacağını söyler. Emir komuta zincirinin tepesinde de tek bir makam bulunur; iki baş olsaydı buyruklar çatışırdı. Atasözü bu tekliği bir horoz görüntüsüyle anlatır.