Anlamı
yükseklerden uçmak, burnu büyük olmak:
'Engin dallardan murt yemezdi. Onun alacağı kız ya çok zengin ya da tanınmış bir aileye mensup olmalıydı.' -O. Kemal.
Detaylı Açıklama
"Engin dallardan murt yememek" sözü, burnu büyük olmak, kendini yüksek görmek ve herkesi kendine denk saymamak anlamında kullanılır. Söyleyişindeki mecaz, kişinin sıradan olanı beğenmeyip hep daha yükseğe, daha seçkin olana göz dikmesini anlatır. Bu yüzden ifade çoğu zaman kibir, ukalalık ve seçicilik eleştirisi taşır. Birinin evlilik, dostluk, iş ya da sosyal çevre konusunda kendini fazla yukarıda gördüğü düşünüldüğünde söylenir. Burada sorun yalnız seçici olmak değil, çevresindekileri küçümserken kendi değerini abartılı biçimde büyütmektir. Bu yüzden söz, gerçekle bağını zayıflatmış üstünlük iddiasını alaya alır. Kısacası bu söz, insanın gerçekçi olmayan bir üstünlük duygusuyla herkesi küçümsemesini ve ancak çok yüksek gördüğü çevrelere yakışacağını sanmasını alaylı biçimde anlatır.
Örnek Cümleler
- Mahallede kimseyi beğenmeyince arkasından engin dallardan murt yemiyor der oldular.
- Onun engin dallardan murt yememe huyu yüzünden hiçbir talip gözüne görünmedi.
- Yeni işe girer girmez engin dallardan murt yemez tavrına bürünmesi dikkat çekti.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
En çok kibri ve kendini olduğundan daha yukarıda görme davranışını eleştirir. Kişinin çevresindekileri küçümsemesi bu sözle oldukça kolay alay konusu yapılır bugün açıkça burada sıkça.
Çünkü söz, kişinin yüksekten uçan beklentisini dolaylı ve mizahlı biçimde gösterir. Doğrudan hakaret etmeden onun burnu büyüklüğünü daha da görünür biçimde kılar açıkça burada kolayca.
Evlilik seçimlerinde, sosyal çevre tercihlerinde, iş beğenmeme tavrında ve insanları küçümseyen konuşmalarda sık söylenir. Bu alanlarda kibir çok daha belirgin biçimde açıkça görünür burada zaten.