Anlamı
evlenecek çağa girmek.
Detaylı Açıklama
Ergen olmak, evlenecek çağa girmek anlamındadır. Ergen, kalıpta evlenme yaşına gelmiş genci anlatır; kız için de oğlan için de söylenebilir. Olmak fiili bir geçişi bildirir: çocukluk geride kalmıştır. Kalıp bir dönüm noktasını adlandırır; bu çağa giren gence görücü gelebilir, aile bir düğün düşünmeye, çeyiz hazırlığını hızlandırmaya başlayabilir. Tanım bir yaş belirtmez, çağın ne zaman geldiğini de söylemez. Kalıp bir köy anlatısında, bir anne babanın konuşmasında ya da bir anı kitabında geçebilir. Bir sevinci, bir kaygıyı ya da bir hazırlığı anlatabilir. Bir kişinin büyüdüğünü fark eden yakınlarının ağzından da söylenebilir: oğlan ergen olmuş. Kalıp bir genç için kurulur ve onun evlenecek çağa girdiğini bildirir.
Örnek Cümleler
- Kızı ergen olunca annesi sandıktaki çeyizleri yeniden sayıp eksiklerini tamamlamaya başladı.
- Köyün delikanlıları ergen olunca babaları onlara uygun bir kız aramak için akrabalarla konuşurdu.
- Uzun yıllar sonra köye dönen dayı, ergen olmuş yeğenini görünce şaşırdı ve düğününe gelmeye söz verdi.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Dünyaevine girmek, evlenmektir. Ergen olmak ise evlenecek çağa girmektir; kalıp bu çağı bildirir, evliliğin gerçekleşip gerçekleşmediğini söylemez. Çağa girmek ile evlenmek ayrı şeylerdir: biri bir çağı, öteki bir olayı anlatır.
Ere gitmek, bir kızın ya da kadının evlenmesini halk ağzıyla anlatır. Ergen olan bir kız için bu olası bir sonraki adımdır; kalıp onun gerçekleşeceğini söylemez. Ergen olmak oğlanı da kapsayabilir; ere gitmekte ise evlenen kişi gelindir, çünkü er koca demektir.
Atasözüne göre kız daha beşikte ya da kundakta iken çeyiz düzmeye başlamak gerekir. Böylece kız ergen olduğunda hazırlık tamamlanmış olur. Atasözü hazırlığın erkenden başlamasını, kalıp ise o hazırlığın beklediği anı anlatır.