Anlamı
erkek, parayı bilinçsizce harcama eğiliminde olsa bile kadın buna meydan vermemeli, tutumlu olmalıdır.
Detaylı Açıklama
"Erkek sel, kadın göl" atasözü, geleneksel anlayışta erkeğin parayı hızla ve düşüncesizce harcamaya yatkın, kadının ise bunu dengeleyip elde tutan taraf olarak görüldüğünü anlatır. Sel benzetmesi akıp giden, tutmayan ve savuran hareketi; göl benzetmesi ise biriktiren, tutan ve düzenleyen yapıyı çağrıştırır. Bu nedenle atasözünün merkezinde aile ekonomisinde denge kurma fikri vardır. Bugün cinsiyet rolleri bakımından tartışmalı görünse de, eski toplumun tasarruf anlayışını ve ev içi rol dağılımını yansıtır. Söz, savurganlık ile biriktirme arasındaki farkı akılda kalıcı iki tabiat görüntüsü üzerinden kurduğu için kolay hatırlanır ve etkili olur. Kısacası bu söz, para yönetiminde savurganlık ile tutumluluk arasındaki karşıtlığı kadın ve erkek üzerinden kuran geleneksel bir atasözüdür.
Örnek Cümleler
- Büyükler, babamın harcamalarını görünce erkek sel, kadın göl diyerek annemi överlerdi.
- Annem, erkek sel kadın göl diyerek babasının savurgan dönemlerini anlatırdı.
- Tasarruf konuşulurken biri erkek sel, kadın göl deyince herkes geleneksel örneği hemen anladı.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Sel hızlı akışı ve savrulmayı, göl ise birikmeyi ve tutmayı anlatır. Atasözü bu karşıtlıkla savurganlık ve tutumluluk arasındaki farkı daha görünür kılar burada açıkça bugün.
Çünkü tasarruf ve savurganlığı cinsiyetlere sabit özellik gibi dağıtır. Günümüzde bu tür genellemeler daha sorgulayıcı bir gözle değerlendirilir artık açıkça daha da sıkça yeniden bugün.
Sözün kalıcı tarafı, aile ekonomisinde harcama ile biriktirme arasında denge gerektiğini vurgulamasıdır. Bu temel fikir, cinsiyet kalıbından bağımsız olarak hâlâ güçlü anlam taşır bugün de.