Anlamı
erkek fizyolojik görevini yerine getirememek:
'Yaşlı imiş ... çoktan erkekliği kesilmiş.' -K. Tahir.
Detaylı Açıklama
"Erkekliği kesilmek" deyimi, erkek kişinin fizyolojik işlevini yerine getirememesi anlamında kullanılan eski ve oldukça mahrem bir ifadedir. Bu tür sözler geleneksel dilde dolaylı anlatım ihtiyacından doğmuştur; doğrudan konuşulması zor görülen durumlar örtülü biçimde ifade edilir. Deyimin kullanımında çoğu zaman küçümseme, alay ya da acıma tonları karışabilir. Bu yüzden hassas ve bağlama çok bağlı bir ifadedir. Tıbbi değil, halk ağzına dayanan bir anlatımdır. Aynı zamanda geçmişte beden ve cinsellik konuşulurken ne kadar dolaylı ve yargılayıcı bir dil kurulduğunu da açıkça gösterir. Kısacası bu söz, erkek cinselliği ve bedensel yeterlilik konusunda geleneksel, örtülü ve çoğu zaman yargılayıcı bir halk deyimi olarak değerlendirilmelidir.
Örnek Cümleler
- Roman kahramanı için çoktan erkekliği kesildi deyip onu küçümsüyorlardı.
- Bu tür özel durumları erkekliği kesilmiş diye alaya alması kimseye yakışmadı.
- Eski metinlerde erkekliği kesilmek sözü, mahrem bir durumu dolaylı anlatırdı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü cinsellik ve bedenle ilgili konular geleneksel dilde çoğu zaman örtülü anlatılır. Deyim de bu mahrem alanı açıkça değil, dolaylı biçimde ifade etmeye yarar burada.
Çünkü mahrem ve kişisel bir durumu küçümseyici biçimde yansıtabilir. Modern dilde böyle konuların daha saygılı ve yargısız biçimde ele alınması beklenir bugün özellikle artık daha fazla.
Hayır, tıbbi değil halk ağzına dayanan, dolaylı ve çoğu kez kaba sayılabilecek bir anlatımdır. Bu nedenle daha çok sözlü kültür içinde ve dönem metinlerinde değerlendirilmelidir.