Deyim

Erkekliğine Yedirememek Ne Demek?

Anlamı

mertliğe, yiğitliğe yakıştıramamak:
'Bir kimsesizlik acısı, sevilme, şefkat ihtiyacı içinde ağlıyor; ağlamayı erkekliğine yediremiyordu.' -N. Meriç.

Detaylı Açıklama

Erkekliğine yedirememek, mertliğe, yiğitliğe yakıştıramamak anlamındadır. Yedirmek burada bir şeyi kendine uygun görüp kabullenmektir; yedirememek ise onu içine sindirememek demektir. Kalıbın öznesi kişidir ve yargı onun iç dünyasında verilir: kişi bir davranışı ya da bir durumu kendi erkeklik anlayışıyla bağdaştıramaz. Bu davranış ağlamak, yardım istemek, yenilgiyi kabul etmek ya da bir özür dilemek olabilir. Kalıp bir iç çatışmayı anlatır; kişi bir şeyi yapar ya da yapmak ister, ama onu kendine yakıştıramaz. Kalıp kişinin kendi erkeklik anlayışına dayanır; o anlayışa göre kimi davranışlar erkeğe yakıştırılmaz. Bir romanda, bir anı anlatısında ya da bir aile konuşmasında geçebilir. Konuşan bu kalıpla kişinin iç sıkıntısını dışarıdan görünür kılar.

Örnek Cümleler

  1. Ayağı kırılan çoban, yardım istemeyi erkekliğine yediremedi ve köye kadar topallayarak yürüdü.
  2. Maçı kaybeden takımın kaptanı, gözyaşlarını erkekliğine yediremediği için soyunma odasına koştu.
  3. Haksız çıktığını anlayan yaşlı adam, komşusundan özür dilemeyi bir türlü erkekliğine yediremedi.

Diğer Deyimler ve Atasözleri

Sıkça Sorulan Sorular

Cümle şöyledir: Bir kimsesizlik acısı, sevilme, şefkat ihtiyacı içinde ağlıyor; ağlamayı erkekliğine yediremiyordu. Yedirilemeyen şey ağlamaktır. Kişi kimsesizliğin ve sevgi ihtiyacının acısını duyar, ama gözyaşını kendine yakıştıramaz; duygusu ile anlayışı arasında sıkışır.

Kibrine yedirememek, gururuna dokunmaktır; ölçü kişinin kendini beğenmişliğidir. Erkekliğine yedirememekte ise ölçü mertlik ve yiğitlik anlayışıdır. Her birinde kişi bir şeyi içine sindiremez; ayrılan, bunu engelleyen duygudur.

Atasözüne göre üzülmenin yararı olmaz. N. Meriç'in cümlesindeki kişi ise ağlar, ama ağlamayı erkekliğine yakıştıramaz; onun derdi yararsızlık değil, bu yakıştıramayıştır. Atasözü gözyaşını işe yaramaz bulur; kalıp ise onu bir onur meselesi sayar.