Atasözü

Eşeğe Altın Semer Vursalar Yine Eşektir Ne Demek?

Anlamı

insanlık değerinden yoksun kişi, kılık kıyafetle, makam ve mevkiyle değer kazanmaz.

Detaylı Açıklama

Eşeğe altın semer vursalar yine eşektir atasözü, insanlık değerinden yoksun kişinin kılık kıyafetle, makam ve mevkiyle değer kazanmayacağını söyler. Semer, yük hayvanının sırtına konan ve yükün oturduğu donanımdır; altın semer, en pahalı süsün görüntüsüdür. Atasözü dışa takılan değerle içteki niteliği karşılaştırır: süs ne kadar değerli olursa olsun, taşıyanı değiştirmez. Tanım iki tür süsü anar: biri giyim, öteki makam. Böylece atasözü yalnız gösterişli giyinen birini değil, hak etmediği bir göreve getirilen kişiyi de anlatır. Atasözü sert bir yargı taşır; kişinin özünü küçümser. Bir atamanın, bir zenginleşmenin ya da bir unvan kazanımının ardından söylenebilir. Vursalar fiili öznesini söylemez: süsü takan başkalarıdır, eşek ise değişmez. Konuşan, görünüşe aldanmamayı da öğütler.

Örnek Cümleler

  1. Babasının parasıyla müdürlüğe getirilen kaba adam, odasını ne kadar süslese de çalışanların saygısını kazanamadı; eşeğe altın semer vursalar yine eşektir.
  2. Pahalı takım elbisesiyle düğüne gelen ama herkese bağıran Fikret, misafirlerin gözünde hiç yükselmedi; eşeğe altın semer vursalar yine eşektir.
  3. Unvanı büyüdükçe kibri de büyüyen yöneticiyi gören yaşlı memur başını salladı; eşeğe altın semer vursalar yine eşektir.

Diğer Atasözleri ve Deyimler

Sıkça Sorulan Sorular

Kılık kıyafetle adam adam olmaz, kılık kıyafetin değeri olmayan kişiye değer kazandırmadığını söyler. Eşeğe altın semer vursalar yine eşektir aynı yargıyı makam ve mevkiye de genişletir ve onu bir hayvan görüntüsüyle sertleştirir.

Eşek kulağı kesilmekle küheylan olmaz, aslında niteliksiz olan bir şeye ne yapılsa değişmeyeceğini söyler; kesilen kulak bir biçim değişikliğidir. Altın semer ise bir süs eklemedir. Biri bir şeyi eksiltmenin, öteki bir şey eklemenin özü değiştirmediğini anlatır.

Deve Kâbe'ye gitmekle hacı olmaz, gerekli niteliklerden yoksun kişinin biçimsel işler yapmakla kişiliğine değer kazandıramayacağını söyler. Altın semer bir süsü, Kâbe yolculuğu ise bir eylemi anlatır; ikisi de özü değiştirmez.