Anlamı
bir işi yapmamak için bahane bulmayı anlatan bir söz.
Detaylı Açıklama
"Eşeği düğüne çağırmışlar, ya odun eksik ya su demiş" atasözü, bir işi yapmak istemeyen kimsenin sürekli bahane bulduğunu anlatır. Düğüne çağrılan eşek, eğlenmek ya da katılmak yerine hemen yük taşıma gerekçesi üretir. Böylece söz, işi gönülden istemeyenlerin sorumluluk bahanesi arkasına saklandığını gösterir. Atasözü bu yüzden gönülsüzlük, isteksizlik ve sürekli kaçınma tavrını eleştirir. Kısacası bu söz, yapılmak istenmeyen işlerde bahanenin hiç bitmediğini anlatan iğneli bir halk yargısıdır.
Örnek Cümleler
- Toplantıya gelmek istemeyince herkes, eşeği düğüne çağırmışlar, ya odun eksik ya su demiş, dedi.
- İşe yanaşmayan çırağın hâli tam eşeği düğüne çağırmışlar, ya odun eksik ya su demiş sözünü andırıyordu.
- Her öneriye başka mazeret uydurunca babası, eşeği düğüne çağırmışlar, ya odun eksik ya su demiş, sözünü hemen hatırlattı.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Gönülsüzlüğü ve işi yapmamak için sürekli mazeret üretmeyi eleştirir. Kişi görevi gerçekten istemediği için bahane zinciri hiç bitmez.
Düğün normalde neşe ve çağrı yeri olduğu için, orada bile iş bahanesi aramak isteksizliği daha görünür kılar. Böylece sözün ironisi güçlenir.
Sorumluluk almaktan kaçan, toplantıya, işe ya da göreve yanaşmayan kişiler için doğal biçimde kullanılır. Bahane üretme davranışı sözün merkezindedir.